Biografiya
Gadoiy — taxallus; shoirning asl ismi hozircha noma'lum. Manbalarda u 1403/04-yilda tug'ilgan va XV asr oxirida vafot etgan, deb ko'rsatiladi; tug'ilgan yili aniq emas. G'azal san'atini, aruz va she'r qoidalarini puxta egallagan. Ijodining asosiy qismi turkiy (o'zbek) tilida, bir qismi forsiyda; janrlari — g'azal, qit'a, tuyuq, mustazod, qasida.
Gadoiy XV asr o'zbek mumtoz she'riyati rivojiga munosib hissa qo'shgan. G'azallari hayotiyligi va badiiy pishiqligi bilan ajralib turadi; ba'zilarida shoirning o'z hayotidan lavhalar va ruhiy kechinmalari aks etgan. She'rlarida «charx jafosi», «ro'zg'or javri»dan, «g'urbat mehnati»dan va «rohiblar tazyiqi»dan shikoyat ohanglari seziladi. Asarlari xalq qo'shiqlariga yaqin ramal va hazaj bahrlarida yozilgan, tili sodda, vazni yengil va o'ynoqi.
Shoirning ijodi «Devoni Gado» nomli qo'lyozmada saqlangan; uni XV asrning ikkinchi yarmi — XVI asr boshlarida noma'lum kotib ko'chirgan. Devonga 2974 misradan iborat 230 g'azal, bitta mustazod, bitta qasida, beshta qit'a va tuyuq kirgan. Devondagi yagona qasida Xalil Sultonga bag'ishlangan; u temuriy shahzoda Muhammad Jahongir Mirzoning o'g'li edi. Qo'lyozma Parij Milliy kutubxonasida (inv. № 981) turadi; Toshkentdagi Sharqshunoslik institutida (O'zbekiston Fanlar akademiyasi) uning mikrofilmi va fotonusxasi mavjud.
Forsiy she'rlaridan namunalar Faxriy Hiraviyning «Radoyif ul-ash'or» tazkirasida keltirilgan. Uning she'rlari Turkiyada (1960) va AQShda (1971) nashr etilgan.
Asarlar
- «Devoni Gado»Devon
230 g'azal, mustazod, qasida, qit'a va tuyuqlar to'plami; qo'lyozmasi Parijda saqlanadi.