Биография
Борис Исаакович Зейдман 1908-йил 10-февралда (эски услубда 28-январда) Санкт-Петербургда туғилган. У Ленинград консерваториясида М. О. Штейнберг синфида бастакорликдан таҳсил олиб, 1931-йилда ўқишни тамомлаган, 1936-йилда эса шу устоз раҳбарлигида аспирантурани ҳам битирган.
Дастлаб Саратов ва Ленинграддаги мусиқа билим юртларида назарий фанлардан дарс берган; 1936–1939-йилларда Ленинград консерваториясида бастакорлик ва чолғулаштиришдан ўқитган.
1939-йилда Озарбайжонга кўчиб, 1957-йилгача Боку консерваториясида ишлаган, 1949-йилдан профессор бўлган. 1944-йилдан Озарбайжон ССР Бастакорлар иттифоқи бошқаруви раисининг ўринбосари, 1949–1953-йилларда эса масъул котиби вазифасини бажарган. Унинг Бокудаги шогирдлари орасида Фикрет Амиров, Мурод Кажлаев ва Сулаймон Алескеров бор. Озарбайжон санъати ривожига қўшган ҳиссаси учун 1956-йилда унга Озарбайжон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони берилган.
1957-йилдан умрининг охиригача Тошкент консерваториясида композициядан дарс берган, профессор бўлган. Унинг тошкентлик шогирдлари орасида Нурилла Зокиров ва Абрам Кабаков бор. 1964-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби, 1978-йилда эса Ўзбекистон ССР халқ артисти унвонини олган.
Зейдман саккизта опера, бир неча балет, мусиқали комедия ва драмалар, симфониялар, камер асарлар, романс ва қўшиқлар муаллифи. Озарбайжон ва Ўзбекистон саҳналари учун ёзган опералари қаторида рус адабий классикасига асосланган «Маскарад» ва «Горе от ума» бор; Тошкентда ўзбек бастакорлари билан ҳамкорликда «Зайнаб ва Омон» операсини яратган.
Борис Зейдман 1981-йил 30-декабрда Тошкентда вафот этган. Баъзи маълумотномаларда ўлим санаси 1982-йил 1-январ деб кўрсатилади.
Таълим
- Н. А. Римский-Корсаков номидаги Ленинград консерваториясиОлийгоҳ · 1931 · Бастакорлик (М. О. Штейнберг синфи); аспирантура 1936-йилда тугатилган
Карьера
- Ўзбекистон давлат консерваториясиКомпозиция профессори · Тошкент · 1957–1981
- Н. А. Римский-Корсаков номидаги Ленинград консерваториясиБастакорлик ва чолғулаштириш ўқитувчиси · 1936–1939
- Озарбайжон давлат консерваторияси (Боку)Ўқитувчи, 1949-йилдан профессор · 1939–1957
- Озарбайжон ССР Бастакорлар иттифоқиБошқарув раисининг ўринбосари, сўнгра масъул котиб · 1944–1953
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1978 · Ўзбекистон ССР- Ўзбекистон ССР санъат арбоби1964 · Ўзбекистон ССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1959 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1908Туғилиши
Санкт-Петербургда туғилган.
- 1931Консерваторияни тамомлаши
Ленинград консерваториясини М. О. Штейнберг синфида бастакорлик бўйича битирган; 1936-йилда шу устоз қўлида аспирантурани якунлаган.
- 1936–1939Ленинград консерваториясида ўқитувчи
Бастакорлик ва чолғулаштиришдан дарс берган.
- 1939Бокуга кўчиши
Озарбайжонга кўчиб, Боку консерваториясида ишлай бошлаган.
- 1944–1953Озарбайжон Бастакорлар иттифоқида
1944-йилдан бошқарув раисининг ўринбосари, 1949–1953-йилларда масъул котиб.
- 1949Профессор унвони
Боку консерваториясида профессор бўлган.
- 1956Озарбайжон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби
Озарбайжон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони берилган.
- 1957Тошкентга кўчиши
Тошкент консерваториясида профессор сифатида композициядан дарс бера бошлаган.
- 1964Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби
Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони берилган.
- 1978Ўзбекистон ССР халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвонига сазовор бўлган.
- 1981Вафоти
Тошкентда вафот этган.
Асарлар
- «Маскарад» (1945)Опера
М. Ю. Лермонтовнинг шу номли драмаси асосидаги опера.
- «Горе от ума» (1949)Опера
А. С. Грибоедовнинг комедияси асосида ёзилган опера.
- «Сйн полка» (1955)Опера
В. Катаевнинг қиссаси асосидаги опера.
- «Зайнаб ва Омон» (1958)Опера
Т. Содиқов, Ю. Ражабий ва Д. Зокиров билан ҳамкорликда ёзилган ўзбек мавзусидаги опера.
- «Олтин калитча» (1957)Балет
А. Толстойнинг эртаги асосидаги балет.
- «Кулиб турадиган одам» (1962)Балет
Виктор Гюгонинг романи асосидаги балет.
- «Хусрав ва Ширин» (1941)Симфония
Драматик симфония.
- «Кураш қўшиқлари» (1966)Симфония
Симфоник асар.
- «Баҳор кунлари» (1971)Оркестр асари
Торли оркестр учун асар.
