Фарҳод Турсунов

Фарҳод Юсупович Турсунов 1931-йил 30-октабрда Чимкент (ҳозирги Шймкент) шаҳрида туғилган, умрининг асосий қисмини Тошкентда ўтказган меъмор. 1951–1957-йилларда Тошкентдаги Ўрта Осиё политехника институтининг меъморчилик бўлимида ўқиган ва 1962-йилгача шу институтда дарс берган.

1962-йилда Самарқанддаги «Гипроселстрой» институтида лойиҳанинг бош муҳандиси бўлиб ишлаган. 1966–1969-йилларда Тошкент бош меъмори ўринбосари бўлган, яъни 1966-йилги зилзиладан кейин шаҳар маркази қайта қурилаётган пайтда шаҳарсозлик раҳбарлари қаторида турган. 1969-йилдан Тошкент бош режаси илмий-тадқиқот ва лойиҳа институтида ишлаган, 1976-йилдан 1985-йилгача унинг директори бўлган.

Касбий жамоат ишларида ҳам фаол қатнашган: 1965-йилдан СССР Меъморлар уюшмаси аъзоси, 1966-йилда ва 1968–1980-йилларда Ўзбекистон Меъморлар уюшмаси раисининг ўринбосари, 1988-йилдан СССР Меъморлар уюшмаси бошқаруви аъзоси бўлган. Ўзбекистон миллий энсиклопедиясига кўра, 1985–1988-йилларда Ўзбекистон тарихий ва маданий ёдгорликларни муҳофаза қилиш жамияти раисининг биринчи ўринбосари лавозимида ишлаган.

Турсунов Тошкент марказининг лойиҳаси ва қурилишида (1969–1974) қатнашган; бу иш учун жамоа таркибида 1975-йилги СССР Давлат мукофотини олган. Унинг иштирокида «Пахтакор» метро бекати (1977), «Халқлар дўстлиги» майдони мажмуаси (1974–1980, Е. Г. Розанов ва С. Р. Адилов билан бирга) ва шу номдаги музей (1976), Ленин майдонини қайта қуриш ҳамда Тошкент бош режаси лойиҳалари (1977, 1980), «Олмазор» турар-жой массиви (1978–1980, муаллифлар жамоаси раҳбари), Пионерлар саройи (1978) ва Зоминдаги қишки спорт турлари маркази (1981) яратилган. Кўргазма залининг (ҳозирги Ўзбекистон Бадииёт академияси Марказий кўргазма зали) лойиҳасида у Рафаэл Хайрутдинов билан ҳаммуаллифлик қилган, деб ёзилади.

Мустақиллик йилларида ҳам меъмор сифатида қурилишларда қатнашган: «Туркистон» саройи (1992), Республика биржа маркази (1996), Тошкент шаҳар ҳокимияти биноси (1998). 1994-йилда Тошкент «Халқлар дўстлиги» саройи меъморий ансамбли учун Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон Республикаси Давлат мукофотига сазовор бўлган; 1972 ва 1974-йилларда СССР Вазирлар Кенгаши мукофотини олган.

Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган меъмор (1981), СССР Бадииёт академиясининг мухбир аъзоси (1979), Россия Бадииёт академиясининг фахрий хорижий аъзоси (1991) ва Россия меъморчилик ва қурилиш фанлари академиясининг хорижий аъзоси. 1980-йилларнинг охиридан Тошкент политехника институтида, кейинроқ меъморчилик ва қурилиш институтида дарс берган, профессор унвонига эга. «Шаҳар икки бор туғилди» (1970, С. Адилов ва П. Мақсумов билан) ва «Совет Ўзбекистонининг меъморчилиги» (1972, К. Бабаевский ва Т. Қодирова билан) китоблари ҳаммуаллифи.