Февзи Билялов
Қрим-татар хонандаси: 1944-йилда Самарқанд вилоятига кўчирилган, 1957-йилдан Тошкентда «Ҳайтарма» ансамблининг яккахон хонандаси ва раҳбари бўлган; Ўзбекистон ССР халқ артисти.
- Фаолият:
- Хонанда, Эстрада хонандаси, Халқ қўшиқчиси
- Ҳақиқий исми:
- Февзи Муждабаевич Билялов
- Ҳаёт йиллари:
- 18 август 1932(66 ёш) ♌ — 8 август 1999
Биография
Февзи Муждабаевич Билялов 1932-йил 18-августда Севастополда туғилган (ҳужжатларда 1936-йил 30-декабр). Онаси Эмине халқ қўшиқларини севиб куйлаган, бу меҳр ўғлига ҳам ўтган. Отаси ўғлини агроном кўришни истаган.
1944-йилда Қрим-татарларнинг кўчирилиши пайтида оиласи билан Самарқанд вилоятига тушган. Етти йилликни тугатгач, Самарқанд мусиқа билим юрига кира олмаган; Мичурин номидаги боғдорчилик техникумида, 1956-йилдан қишлоқ хўжалиги институтида ўқиган, кечқурунлари эса Самарқанддаги ҳаваскор қрим-татар ансамблида қатнашган.
1957-йилда бастакор Илёс Бахшиш Самарқандда янги қрим-татар ансамбли учун хонандалар танлаган; Билялов танловдан ўтиб, Ўзбекистон давлат филармонияси қошидаги «Ҳайтарма» ансамблининг яккахон хонандаси бўлган ва Тошкентга кўчган. 1967-йилда Тошкент театр ва рассомлик институти (сиртқи)ни тамомлаган.
1970-йилда ансамблнинг бадиий раҳбари этиб тайинланган ва саккиз йил шу лавозимда ишлаган. Эдиэ Топчи ва Сабриэ Эреджепова каби хонандалар билан бирга чиқиш қилган. 1974-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган артисти унвони берилган.
1978-йилда Батир Зокиров таклифи билан Тошкент мюзик-холлида ишлаган ва у билан мамлакат бўйлаб гастрол қилган. Тахминан беш йилдан кейин «Ҳайтарма»га қайтган, 1987-йилда ансамбл қошида «Эфсане» гуруҳини тузган. 1989-йилда Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган ва у яна «Ҳайтарма»нинг бадиий раҳбари бўлган.
Репертуарида қрим-татар халқ қўшиқлари ва Илёс Бахшиш, Яя Шерфединов, Февзи Алиев каби бастакорларнинг асарлари бор; «Порт-Артур» ва «Шомпол» каби аввал тақиқланган қўшиқларни биринчилардан бўлиб ижро этган.
1992-йилда ансамбл билан Қримга қайтиб, Евпаторияда яшаган. 1993-йилда Украина халқ артисти унвонини олган, 1994-йилдан Қрим филармонияси яккахон хонандаси бўлган, 1997-йилда «Ҳансарай» фолклор гуруҳини тузган. 1999-йил 8-августда вафот этган ва Евпатория яқинида дафн этилган.
Таълим
- А. Н. Островский номидаги Тошкент давлат театр ва рассомлик институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1967 · Актёр (Тошкент театр ва рассомлик институти, сиртқи)ҳозирги номи — Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти
Карьера
- Тошкент мюзик-холлиХонанда · Тошкент · 1978–…
- Ўзбекистон давлат филармониясиЯккахон хонанда, «Ҳайтарма» ансамбли раҳбари · Тошкент · 1957–1992
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1989 · Ўзбекистон ССР
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист1974 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1932Туғилиши
18-августда Севастополда туғилган.
- 1944Кўчирилиш
Оиласи билан Самарқанд вилоятига сургун қилинган.
- 1957«Ҳайтарма»
Ансамблга яккахон хонанда сифатида қабул қилиниб, Тошкентга кўчган.
- 1967Институт
Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган.
- 1970Бадиий раҳбар
«Ҳайтарма» ансамблининг бадиий раҳбари бўлган.
- 1974Хизмат кўрсатган артист
Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган артисти унвонини олган.
- 1978Мюзик-холл
Тошкент мюзик-холлига ўтган.
- 1987«Эфсане»
Ансамбл қошида «Эфсане» гуруҳини тузган.
- 1989Халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвонини олган ва яна ансамбл раҳбари бўлган.
- 1992Қримга қайтиши
Ансамбл билан Евпаторияга кўчган.
- 1993Украина халқ артисти
Украина халқ артисти унвонини олган.
- 1997«Ҳансарай»
Фолклор гуруҳини тузган.
- 1999Вафоти
8-августда Евпаторияда вафот этган.
Қўшиқлар
| # | Қўшиқ | Тинглаш |
|---|---|---|
| 1 | «Дертли қавал» | |
| 2 | «Порт-Артур» | |
| 3 | «Шомпол» | |
| 4 | «Байдарава ёллари» | |
| 5 | «Азбаримда бадем терек» | |
| 6 | «Қара кератим» | |
| 7 | «Чақиржи» |