Жапақ бахши Шомуратов
Қорақалпоқ бахшиси ва бастакор, қорақалпоқ мусиқа маданиятининг асосчиларидан бири; Қорақалпоғистон (1940) ва Ўзбекистон (1944) халқ артисти, 200 га яқин куй ва қўшиқ муаллифи.
- Фаолият:
- Хонанда, Композитор, Мусиқачи, Халқ қўшиқчиси
- Ҳақиқий исми:
- Жаббор берган Шомуратов
- Туғилган:
- 1893 — 1973
- Туғилган жой:
- Амударё тумани, Қорақалпоғистон
Биография
Жапақ Шомуратов (ҳақиқий исми Жаббор берган) 1893-йилда ҳозирги Амударё туманидаги Назархон овулида деҳқон оиласида туғилган. Ороллик ўзбеклардан. Ёшлигидан онасидан айрилган, 8–9 ёшидан дутор чалишга қизиққан.
Достон ва термаларни Суяв бахши, Отажон бахши ва Жума бахшидан ўрганган, 1911-йилдан қўшиқ айта бошлаган. «Ғариб ошиқ», «Хирмондали», «Юсуф Аҳмад», «Гўрўғли», «Саётхон Ҳамро», «Бозиргон» каби достонларни ижро этган.
1932-йилдан Тўрткўл радиосида, 1936–1952-йилларда Қорақалпоқ театрида ишлаган, кейин Қорақалпоқ филармонияси ва радио қўмитасида фаолият юритган. Бастакор сифатида 200 га яқин куй ва қўшиқ яратган; уларнинг ичида «Амударё», «Тўлқин», «Боғлар» бор. Бастакор О. Ҳалимов билан «Суймаганга суйканма», «Ойгул Обод», «Орол қизи», «Зиёда», «Бердақ» каби мусиқали драма ва комедиялар яратган.
1940-йилда Қорақалпоғистон, 1944-йилда Ўзбекистон халқ артисти унвони берилган; 1967-йилда Бердақ номидаги Қорақалпоғистон Давлат мукофоти лауреати бўлган. Шогирдлари орасида бир қатор қорақалпоқ бастакорлари бор.
Жапақ Шомуратов 1973-йилда Нукусда вафот этган. 1987-йилда Нукус давлат санъат билим юртига (ҳозирги коллеж) унинг номи берилиб, у ерда музейи ташкил этилган.
Карьера
- Қорақалпоқ давлат мусиқали драма ва комедия театриБахши ва созанда · 1936–1952
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1944 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1893Туғилиши
Амударё туманидаги Назархон овулида туғилган.
- 1911Ижро бошланиши
Қўшиқ айта бошлаган.
- 1932Тўрткўл радиоси
Тўрткўл радиосида ишлай бошлаган.
- 1936Қорақалпоқ театри
1952-йилгача Қорақалпоқ театрида ишлаган.
- 1940Қорақалпоғистон халқ артисти
Унвон берилган.
- 1944Ўзбекистон халқ артисти
Унвон берилган.
- 1952Филармония ва радио қўмитаси
Қорақалпоқ филармонияси ва радио қўмитасида иш бошлаган.
- 1967Бердақ номидаги мукофот
Бердақ номидаги Қорақалпоғистон Давлат мукофоти лауреати бўлган.
- 1973Вафоти
Нукусда вафот этган.
Қўшиқлар
| # | Қўшиқ | Тинглаш |
|---|---|---|
| 1 | «Ғариб ошиқ» (достон) | |
| 2 | «Хирмондали» (достон) | |
| 3 | «Юсуф Аҳмад» (достон) | |
| 4 | «Гўрўғли» (достон) | |
| 5 | «Саётхон Ҳамро» (достон) | |
| 6 | «Бозиргон» (достон) | |
| 7 | «Амударё» (қўшиқ) | |
| 8 | «Тўлқин» (қўшиқ) | |
| 9 | «Боғлар» (қўшиқ) |