Магомед-Али Алиев
Ҳайкалтарош, Доғистонда туғилиб, Навоийда ижод қилади; Амир Темур, Навоий ва Ибн Сино ҳайкаллари ҳамда Доғистондаги ёдгорликлар муаллифи.
- Фаолият:
- Рассом, Ҳайкалтарош
- Туғилган:
- 6 ноябр 1949(76 ёш) ♏
Биография
Магомед-Али Алиев 1949-йил 6-ноябрда Доғистон АССРнинг Лак туманидаги Читур қишлоғида туғилган. Болалигида доғистонлик рассом М. Юнусилаунинг студиясида шуғулланиб, расм чизишни бошлаган. 1976-йилда Доғистон рассомчилик билим юртини тамомлаган.
Ўқишни тугатгач, рафиқаси билан Ўзбекистоннинг Навоий шаҳрига кўчиб келган. Ижодий фаолиятини «Фарҳод» маданият уйи студиясига раҳбарликдан бошлаган: болаларга лой ва гипсдан ҳайкал ясаш, наққошлик ҳамда ёғоч ўймакорлигини ўргатган. Кейинчалик Навоий вилоятида рассомлар ижодий бирлашмасининг маҳаллий бўлимига ҳам раҳбарлик қилган.
Алиев ҳайкалтарош сифатида танилди. Ўзбекистонда Амир Темур (йигирмадан ортиқ турли кўринишда), Алишер Навоий, Ибн Сино ва Собир Раҳимов ҳайкаллари ҳамда бюстларини яратган; бу асарлар шаҳарлар кўчаларини, идораларни ва ҳарбий қисмларни безайди. Асарлари Ўзбекистон рассомлар уюшмасининг кўргазмаларида, АҚШ, Канада, Мексика ва Швециядаги халқаро кўргазмаларда намойиш этилган, айримлари Ўзбекистон амалий санъат музейида сақланади.
Она юрти Доғистонда ҳам танловларда ғолиб бўлиб, бир қатор ёдгорликлар яратган: лак халқи достони қаҳрамони Парту Патимат ҳайкали (Кумух қишлоғи, 2004), Абдураҳмон Даниялов ҳайкали (2008), Махачқалада Расул Ҳамзатов (2010) ва Амет-Хон Султон ёдгорликлари. Амет-Хон Султоннинг яна бир ҳайкали 2010-йилда Ярославлда ўрнатилган.
Ўзбекистон Бадииёт академиясининг аъзоси; академиянинг кумуш медали (1999) ва «Дўстлик» ордени (2001) билан тақдирланган. Доғистон Республикасида 2005-йилда хизмат кўрсатган рассом, 2014-йилда халқ рассоми унвонини олган.
Таълим
- Доғистон рассомчилик билим юртиКоллеж, техникум · 1976
Карьера
- Ўзбекистон рассомлар уюшмасиНавоий бўлими раҳбари · Тошкент
- Ўзбекистон Бадииёт академиясиАъзо · Тошкент · ҳозиргача
Мукофотлар
«Дўстлик» ордени2001 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1949Туғилиши
Доғистон АССРнинг Лак тумани, Читур қишлоғида дунёга келган.
- 1976Доғистон рассомчилик билим юртини тамомлаши
Рассомлик таълимини тугатган.
- 1976 йилдан кейинНавоийга кўчиши
Ўзбекистоннинг Навоий шаҳрига кўчиб, «Фарҳод» маданият уйи студиясига раҳбарлик қилган.
- 1999Бадииёт академиясининг кумуш медали
Ўзбекистон Бадииёт академиясининг кумуш медали билан тақдирланган.
- 2001«Дўстлик» ордени
Ўзбекистоннинг «Дўстлик» ордени билан мукофотланган.
- 2004Парту Патимат ҳайкали
Кумух қишлоғида лак достони қаҳрамони Парту Патимат ёдгорлиги ўрнатилган.
- 2005Доғистоннинг хизмат кўрсатган рассоми
Доғистон Республикасининг хизмат кўрсатган рассоми унвонини олган.
- 2008Абдураҳмон Даниялов ёдгорлиги
Доғистонда ёдгорлик яратган.
- 2010Ҳамзатов ва Амет-Хон Султон ёдгорликлари
Махачқалада Расул Ҳамзатов, Ярославлда Амет-Хон Султон ҳайкали ўрнатилган.
- 2014Доғистоннинг халқ рассоми
Доғистон Республикасининг халқ рассоми унвонини олган.
Асарлар
- Парту Патимат ёдгорлиги (2004)Ёдгорлик
Лак халқи достони қаҳрамони Парту Патимат ҳайкали, Кумух қишлоғидаги ёдгорлик мажмуасида.
- Амир Темур ҳайкаллари ва бюстлариҲайкал
Йигирмадан ортиқ турли кўринишдаги асарлар; шаҳарлар, идоралар ва ҳарбий қисмларда ўрнатилган.
- Алишер Навоий, Ибн Сино ва Собир Раҳимов ҳайкаллариҲайкал, бюст
Ўзбекистон тарихий ва маданий арбобларининг портрет ҳайкаллари.
- Абдураҳмон Даниялов ёдгорлиги (2008)Ёдгорлик
Доғистондаги ёдгорлик.
- Расул Ҳамзатов ёдгорлиги (2010)Ёдгорлик
Махачқаладаги ёдгорлик; халқаро танлов ғолиби сифатида яратилган.
- Амет-Хон Султон ёдгорлиги (2010)Ёдгорлик
Ярославлда ўрнатилган ҳайкал; Махачқалада ҳам муаллифнинг шу қаҳрамонга бағишланган ёдгорлиги бор.
