Мариника Бобоназарова
Санъатшунос ва музей ходими, 1984–2015-йилларда Нукусдаги И. В. Савитский номидаги Қорақалпоғистон санъат музейи директори; рус авангарди тўпламини сақлаб, дунёга танитган.
- Фаолият:
- Олима
- Ҳақиқий исми:
- Мариника Нурмуҳамедова
- Туғилган:
- 7 сентабр 1955(71 ёш) ♍
- Туғилган жой:
- Қорақалпоғистон
- Отаси:
- Марат Нурмуҳамедов
Биография
Мариника Маратовна Бобоназарова (қизлик фамилияси Нурмуҳамедова) — санъатшунос ва музей ходими; ўттиз йилдан ортиқ Нукусдаги И. В. Савитский номидаги Қорақалпоғистон давлат санъат музейига раҳбарлик қилган. 1955-йил 7-сентабрда филолог олим, Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг академиги, академиянинг Қорақалпоғистон бўлими раҳбари Марат Нурмуҳамедов оиласида туғилган.
Тошкент давлат университетининг роман-герман филологияси факултетини инглиз филологияси йўналиши бўйича, сиртдан эса А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтининг санъатшунослик факултетини тамомлаган. Диплом иши Нукус музейининг асосчиси, рассом ва санъатшунос Игор Савитскийга бағишланган. 1977–1983-йилларда Нукус университетида инглиз тилидан дарс берган.
1983-йилда Нукусдаги Қорақалпоқ давлат санъат музейига ўтиб, унинг илмий котиби ва бош сақловчиси бўлган. Музей асосчиси Игор Савитский 1984-йилда вафот этгач, музейни бошқарган ва 2015-йил сентабригача унга раҳбарлик қилган.
Шу ўттиз йил давомида Савитский 1950-йиллардан бошлаб йиғиб келган тўплам Ўзбекистон чегарасидан анча нарида танилган: у рус авангарди бўйича дунёдаги иккинчи йирик тўплам ҳисобланади, музейнинг ўзи эса кўпинча «Саҳродаги Лувр» деб аталади. Бобоназарова музейни хориждаги кўргазмаларда тақдим этган, 2010-йилда АҚШда суратга олинган «Тақиқланган санъат саҳроси» ҳужжатли филмининг қаҳрамонларидан бири бўлган, тўплам ва унинг асосчиси ҳақида китоблар нашр эттирган, жумладан, «Игор Савитский: рассом, коллекционер, музей асосчиси» монографиясини (Лондон, 2011) рус, инглиз ва франсуз тилларида чиқарган.
Музейшуносликни хорижда ҳам ўрганган: Луврда (1998) ва Британия музейида (2000) малака оширган, АҚШ, Франсия, Австрия, Швеция ва Нидерландиядаги музейлар фаолияти билан танишган. 1998–2015-йилларда Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси аъзоси бўлган. Рус, инглиз ва франсуз тилларини билади.
Ўзбекистоннинг «Дўстлик» (1996) ва «Фидокорона хизматлари учун» (2004) орденлари, Франсиянинг Санъат ва адабиёт ордени (2013) ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси хизмат кўрсатган маданият ходими унвони билан тақдирланган.
Таълим
- Ўзбекистон Миллий университетиОлийгоҳ · Тошкент · Инглиз филологияси
- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтиОлийгоҳ · Тошкент · Санъатшунос (сиртқи)
Карьера
- И. В. Савитский номидаги Қорақалпоғистон Давлат санъат музейиИлмий котиб ва бош сақловчи (1983–1984), директор (1984–2015) · Нукус · 1983–2015
- Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссиясиКомиссия аъзоси · Тошкент · 1998–2015
Мукофотлар
«Фидокорона хизматлари учун» ордени2004 · Ўзбекистон
«Дўстлик» ордени1996 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1955Туғилиши
7-сентабрда филолог Марат Нурмуҳамедов оиласида, Ўзбекистон ССР Фанлар академияси академиги хонадонида туғилган.
- 1977–1983Инглиз тили ўқитувчиси
Нукус университетида инглиз тилидан дарс берган.
- 1983–1984Илмий котиб ва бош сақловчи
Нукусдаги Қорақалпоқ давлат санъат музейида ишлаган.
- 1984–2015Музей директори
Музей асосчиси Игор Савитский вафотидан кейин уни бошқарган ва 2015-йил сентабригача раҳбарлик қилган.
- 1993–2007Хорижда музей малакаси
АҚШ, Франсия, Австрия, Швеция ва Нидерландияда музей ишини ўрганган; Луврда (1998) ва Британия музейида (2000) малака оширган.
- 1996«Дўстлик» ордени
«Дўстлик» ордени билан тақдирланган.
- 1998–2015Марказий сайлов комиссияси аъзоси
Ўзбекистон Республикаси Марказий сайлов комиссияси таркибига кирган.
- 2004«Фидокорона хизматлари учун» ордени
«Фидокорона хизматлари учун» ордени билан тақдирланган.
- 2010«Тақиқланган санъат саҳроси» филми
Савитский ва унинг музейи ҳақидаги америкалик ҳужжатли филмда иштирок этган.
- 2011Савитский ҳақида монография
Лондонда унинг «Игор Савитский: рассом, коллекционер, музей асосчиси» китоби уч тилда нашр этилган.
- 2013Франсиянинг Санъат ва адабиёт ордени
Франсиянинг Санъат ва адабиёт ордени (ритсар даражаси) билан тақдирланган.
Китоблар
- «XX аср авангарди. Қорақалпоғистон Республикаси давлат санъат музейи тўпламидан»2003 · Албум-каталог
А. Ҳакимов билан ҳаммуаллифликда тузилган каталог (Тошкент).
- «Игор Савитский: рассом, коллекционер, музей асосчиси»2011 · Монография
Нукус тўпламининг яратувчиси ҳақида китоб; Лондонда (Силк Роад Публишинг Ҳоусе) рус, инглиз ва франсуз тилларида чоп этилган.
- «Савитскийга гулчамбар»2011 · Албом
Расмлар, чизмалар, фотосуратлар ва ҳужжатлар; тузувчи И. Галеев, ҳаммуаллифлар — М. Бобоназарова ва И. Коровай (Галеев Галлерй).