Нуҳ ибн Асад (Сомоний)
Сомонийлар сулоласидан Самарқанд ҳокими (819–842); халифаликка бўйсунишда Тоҳирийлар билан ҳамфикр бўлган, Исфижобга юриш қилган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Вафот этган сана:
- тахминан 842
Биография
Нуҳ ибн Асад Сомонийлар сулоласидан; Сомонхудотнинг набираси, Асаднинг ўғли. Ака-укалари Аҳмад, Яҳё ва Илёс билан бирга Рофе' ибн Лайс қўзғолонини бостиришда халифаликка ёрдам берган.
Бунинг эвазига 819-йилда Хуросон ноиби Ғассон ибн Аббод унга Самарқандни берган; Аҳмад Фарғонага, Яҳё Шош ва Уструшонага, Илёс Ҳиротга тайинланган. Нуҳ вафотигача, яъни 841–842-йилларгача Самарқандни бошқарган.
Ибн Ҳавқал ва Истахрий келтирган ривоятга кўра халифа Муътасим Тоҳирий Абдулла ибн Тоҳирга ёзган хатида мустақил сиёсатдан норози бўлган. Абдулла хатни Самарқандга юборган, Нуҳ эса жавобида Мовароуннаҳрда 300 минг қишлоқ борлигини ва улардан 600 мингга яқин жангчи чиқариш мумкинлигини ёзган. Бу маълумот манбалар баёнига таянади.
Кўчманчи туркий қабилалар Шошга тез-тез ҳужум қилган; Яҳёнинг илтимоси билан Нуҳ 840-йилда Исфижоб ҳокимига қарши лашкар тортиб, ғалаба қозонган. Балазурий ёзишича у экинзор, боғ ва қишлоқларни кўчманчилар ҳужумидан сақлаш учун катта мудофаа девори қуришни буюрган. Вафотидан кейин Самарқанд укалари Яҳё ва Аҳмадга ўтган.
Ҳаёт йўли
- 819Самарқанд ҳокими
Рофе' ибн Лайс қўзғолонини бостиришга кўмаклашгани учун Самарқандни олган.
- 840Исфижобга юриш
Яҳёнинг илтимоси билан Исфижоб ҳокимига қарши ғалаба қозонган; мудофаа девори қурдирган.
- 841–842Вафоти
Самарқанд укалари Яҳё ва Аҳмадга ўтган.