
Нурислом Тўхлиев
Олим · 79 ёш · Сурхондарё
Ўзбек иқтисодчи олими, профессор; 1989–2014-йилларда «Ўзбекистон миллий энсиклопедияси» давлат илмий нашриётининг директори ва бош муҳаррири.
- Фаолият:
- Олим
- Туғилган:
- 6 май 1947(79 ёш) ♉
- Туғилган жой:
- Жарқўрғон тумани, Сурхондарё
Биография
Нурислом Тўхлиев иқтисодчи олим ва профессор бўлиб, 1989–2014-йилларда «Ўзбекистон миллий энсиклопедияси» Давлат илмий нашриётига раҳбарлик қилган. У 1947-йил 6-майда Сурхондарё вилоятининг Жарқўрғон туманида туғилган. Ўрта мактабни 1965-йилда битириб, Самарқанд давлат университетининг тарих факултетида ўқишга кирган. Меҳнат йўлини 1969-йилда Самарқанд давлат педагогика институтида сиёсий иқтисод (бугунги номи — иқтисодиёт назарияси) фанидан дарс беришдан бошлаган.
Кейин Ленинградга (бугунги Санкт-Петербург) бориб, давлат университети иқтисод факултетининг сиёсий иқтисод кафедрасида кундузги аспирант бўлган (1970–1973); аспирантурани номзодлик диссертациясини ёқлаш билан якунлаган. Докторлик диссертациясини сиёсий иқтисод ихтисослигида 1983-йилда ёқлаган, 1993-йилда эса «Хорижий мамлакатлар иқтисодиёти» йўналиши бўйича профессор унвонини олган.
Илмий-педагогик ишдан ташқари, партия тизимида ҳам ишлаган. 1974-йилда Самарқанд вилоят партия қўмитасининг тарғибот ва агитация бўлимида аввал лектор, сўнг лекторлар гуруҳи бошлиғи ва бўлим мудирининг ўринбосари бўлган. 1979-йилда Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитетининг шу номли бўлимига йўриқчи бўлиб ўтган. 1984–1989-йилларда Марказий Комитетнинг фан ва ўқув юртлари бўлимида аввал мудир ўринбосари, кейин мудир бўлган. 1986-йилда уни Ўзбекистон Олий Совети депутатлигига ва Марказий Комитет аъзолигига номзодликка сайлашган.
1989-йилда уни «Ўзбекистон миллий энсиклопедияси» Давлат илмий нашриётига директор ва бош муҳаррир этиб тайинлашган; у нашриётни 25 йил бошқарган. Шу муддатда кўп жилдли «Ўзбекистон миллий энсиклопедияси»дан ташқари «Тошкент», «Болалар» ва «Хотин-қизлар» энсиклопедияларини, ҳадислар тўплами — Имом Бухорийнинг «Ал-Жоми' ас-саҳиҳ»ининг ўзбекча таржимасини (4 жилд), «Ўзбек тилининг изоҳли луғати»ни (5 жилд), русча-ўзбекча луғатни (2 жилд) ва яна ўнлаб йирик нашрларни чоп этган.
Тўхлиев қирқдан ортиқ монография, ўқув қўлланма ва дарслик ҳамда икки юздан ортиқ илмий ва илмий-публитсистик мақола ёзган; уч фан доктори ва йигирма фан номзодининг илмий раҳбари бўлган. 1992-йилда «Осиё ва бозор», 1999-йилда «Бозорга ўтишнинг машаққатли йўли» китоблари чиққан. Кейинроқ «Осиё тараққиёт модели» (2015) ва ундан бир йил олдин «Ўзбек модели: тараққиёт тамойиллари» (2014), шунингдек «Ўзбекистон иқтисодиёти» (2018) ва «Ўзбекистон иқтисодиёти анатомияси» (2019) нашр этилган. Унга 1997-йилда фахрий унвон — «Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими» берилган, 2001-йилда Халқ таълими аълочиси нишони топширилган.
Манбаларга кўра, у Тошкент давлат шарқшунослик университетида ўриндошлик асосида кафедра мудири ва профессор (1989–2009), Халқаро ислом академиясида профессор ва «Ислом энсиклопедияси» бўлими мудири бўлиб ҳам ишлаган.
Таълим
- Самарқанд давлат университетиОлийгоҳ · Самарқанд · 1965 · Тарих факултети
- Ленинград давлат университетиОлийгоҳ · 1970–1973 · Сиёсий иқтисод бўйича аспирантура; номзодлик диссертацияси (1973)
Карьера
- «Ўзбекистон миллий энсиклопедияси» Давлат илмий нашриётиДиректор ва бош муҳаррир · 1989–2014
Мукофотлар
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими1997 · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1947Туғилган
Сурхондарё вилоятининг Жарқўрғон туманида.
- 1965Самарқанд давлат университети
Тарих факултетида ўқишга кирган.
- 1969Ўқитувчилик
Сиёсий иқтисод фанидан дарс берган (Самарқанд давлат педагогика институти).
- 1970–1973Ленинградда аспирантура
Ленинград давлат университети; 1973-йилда номзодлик диссертациясини ёқлаган.
- 1974Партия тарғибот бўлими
Самарқанд вилоят партия қўмитасида лектор бўлиб ишга кирган.
- 1979Марказий Комитет йўриқчиси
Компартия Марказий Комитети аппаратида.
- 1983Докторлик диссертацияси
Сиёсий иқтисод ихтисослигида ёқланган.
- 1984–1989Фан ва ўқув юртлари бўлими
Марказий Комитетда аввал мудир ўринбосари, сўнг мудир.
- 1986Олий Совет депутати
Сайланган депутат.
- 1989–2014Нашриёт раҳбари
Нашриёт директори ва бош муҳаррири (25 йил).
- 1993Профессор
«Хорижий мамлакатлар иқтисодиёти» йўналишида.
- 1997Фахрий унвон
«Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими» унвони.
- 2001Нишон
«Халқ таълими аълочиси» нишони.
Китоблар
- Осиё ва бозор1992 · Монография
- Бозорга ўтишнинг машаққатли йўли1999 · Монография
- Ўзбекистон Республикаси2001 · Энсиклопедик қўлланма
Ўзбек, рус ва инглиз тилларида; 2007-йилда қайта нашр этилган.
- Моя страна2012 · Китоб
- Ўзбек модели: тараққиёт тамойиллари2014 · Монография
- Осиё тараққиёт модели2015 · Монография
- Ўзбекистон иқтисодиёти2018 · Китоб
- Ўзбекистон иқтисодиёти анатомияси2019 · Китоб
- Минтақавий иқтисодий интеграция: ривожланиш қонуниятлари, хусусиятлари2020 · Китоб
- Жаҳон иқтисодиёти ривожланишида янги трендлар2021 · Китоб