Биография
Розия Каримова 1916-йил 18-мартда Қозонда туғилган. 1929-йилда Фарғона тиббиёт техникумининг тайёрлов бўлимига ўқишга кирган ва ҳаваскорлик тўгарагида фаол қатнашиб, уни бошқарган. 1930-йилда ҳаваскорлик концертларида ажралиб тургани учун ЎзССР Халқ Комиссарлари Совети буйруғи билан Самарқанддаги мусиқали театр студиясига юборилган: у ерда ҳам ўқиган, ҳам ишлаган. Студияни 1932-йилда битирган.
Театр кейинчалик Тошкентга кўчирилиб, ҳозирги Алишер Навоий номидаги опера ва балет театрига айланган. Каримова 1939–1957-йилларда шу театрда яккахон раққоса бўлиб ишлаган. У лирик ва қаҳрамонлик характеридаги рақсларни ижро этган, шунингдек «Ўртоқлар»да Анорхон, «Гулсара»да Асал, «Аршин мол олон»да Осиё каби драматик ролларни ижро этган. Балет партияларида ўзбек халқ рақси ҳаракатларини пантомима билан уйғунлаштиришга интилган.
Москвадаги ўзбек адабиёти ва санъати декадасида халқ рақсларини ижро этгани учун 1937-йилда унга «Ҳурмат белгиси» ордени берилган. 1939-йилда Катта Фарғона канали қурилишчилари олдида чиқиш қилган. Улуғ Ватан уруши йилларида ўзбек артистлари билан бирга касалхоналар ва фронтда концертлар берган; 1943-йилда Теҳронда Рузвелт, Черчилл ва Сталин иштирокидаги тантанали концертда қатнашган гуруҳ таркибида бўлган. 1942-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган артисти, 1950-йилда халқ артисти унвонини олган.
1957–1960-йилларда Муқимий номидаги театрда балетмейстер бўлиб, «Равшан ва Зулхумор», «Нурхон» спектаклларидаги рақсларни саҳналаштирган. 1949-йилдан ўзбек рақси ва хореографияси ўқув юртида дарс берган, 1964-йилдан Ҳамза номидаги Санъатшунослик институтида катта илмий ходим бўлган.
Каримова ўзбек рақси тарихи ва назариясига оид 17 та китоб ва ўқув қўлланмаси муаллифи. Уларда Тамарахоним, Мукаррама Турғунбоева ва бошқа усталар яратган профессионал саҳна рақсларининг ҳаракатлари ва тузилиши ёзиб қолдирилган. 1983-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати бўлган, 1998-йилда «Эл-юрт ҳурмати» ордени билан тақдирланган.
Розия Каримова 2011-йил 15-мартда Тошкентда 94 ёшида вафот этган.
Таълим
- Ўзбек мусиқали театри қошидаги студияБошқа · 1930–1932 · Рақс ва саҳна маҳорати
Карьера
- Муқимий номидаги Ўзбек давлат мусиқали театриБалетмейстер · Тошкент · 1957–1960
- Алишер Навоий номидаги Давлат академик Катта театриЯккахон раққоса · Тошкент · 1939–1957
- Ҳамза номидаги Санъатшунослик институтиКатта илмий ходим · Тошкент · 1964–…
Мукофотлар
"Эл-юрт ҳурмати" ордени1998 · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССР халқ артисти1950 · Ўзбекистон ССР
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист1942 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1983 · Ўзбекистон ССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1937 · СССР
«Меҳнатдаги намунаси учун» медали1951 · СССР
«Меҳнатдаги намунаси учун» медали1959 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1916Туғилган
18-мартда Қозонда дунёга келган.
- 1929Фарғона тиббиёт техникуми
Тайёрлов бўлимига кирган, ҳаваскорлик тўгарагида қатнашган.
- 1930–1932Мусиқали театр студияси
Самарқандда ўқиган ва театрда ишлаган.
- 1937«Ҳурмат белгиси» ордени
Москвадаги ўзбек санъати декадасида халқ рақсларини ижро этгани учун.
- 1939–1957Опера ва балет театри
Тошкентдаги Навоий номидаги театрда яккахон раққоса.
- 1942Хизмат кўрсатган артист
Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган артисти унвони берилган.
- 1943Теҳрон концерти
Рузвелт, Черчилл ва Сталин олдидаги тантанали концертда қатнашган.
- 1949Педагогик фаолият
Ўзбек рақси ва хореографияси ўқув юртида дарс бера бошлаган.
- 1950Халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
- 1957–1960Муқимий номидаги театр
Балетмейстер.
- 1964Санъатшунослик институти
Ҳамза номидаги институтда катта илмий ходим бўлган.
- 1983Ҳамза номидаги Давлат мукофоти
Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти лауреати бўлган.
- 1998«Эл-юрт ҳурмати» ордени
27-августда орденга сазовор бўлган.
- 2011Вафоти
15-мартда Тошкентда вафот этган.
