
Воҳид Зоҳидов
Ўзбек адабиётшуноси, файласуф ва публитсист, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги; Навоий, Бобур ва бошқа мумтоз сўз санъаткорлари ижодини ўрганган, 1967–1970-йилларда Ўзбекистон ССР маданият вазири.
Биография
Воҳид Зоҳидов — адабиётшунос олим, файласуф ва публитсист, Ўзбекистон Фанлар академиясининг академиги (1966). У 1914-йил 14-декабрда туғилган ва 1983-йил 19-июлда вафот этган. Фалсафа фанлари доктори (1946), профессор (1949); 1964-йилда унга Ўзбекистон ССР фан арбоби унвони берилган, 1973-йилда Ҳамза номидаги Давлат мукофоти лауреати бўлган. Тошкентдаги бир кўча унинг номини олган.
Зоҳидов 1933-йилда Озарбайжон педагогика институтини битирган ва ўша йилдан олий мактабда дарс бера бошлаган: 1933–1935 ҳамда 1938–1966-йилларда Ўзбекистоннинг турли институтларида ўқитувчилик қилган. 1943–1948-йилларда Ўзбекистон Фанлар академиясида илмий ходим ва академик-котиб вазифасида бўлган. Академиянинг Шарқшунослик институтига 1949–1953-йилларда директор ва бўлим мудири сифатида раҳбарлик қилган, 1953–1957-йилларда Тошкент давлат педагогика институтида профессор бўлган, 1957–1964-йилларда эса Тил ва адабиёт институтида бўлимни бошқарган.
Олим нашриёт-матбуот ишидан ҳам четда қолмаган: 1949-йилда «Шарқ юлдузи» журналининг, 1959–1962-йилларда «Ўзбекистон маданияти» газетасининг бош муҳаррири бўлган. Ҳамза номидаги Санъатшунослик институтига икки босқичда — 1964–1967 ва 1970–1983-йилларда — директорлик қилган; орадаги 1967–1970-йилларда Ўзбекистон ССР маданият вазири эди.
Зоҳидовнинг тадқиқотлари Марказий Осиё мутафаккирлари ва шоирлари — Беруний, Навоий, Бобур, Огаҳий, Фурқат — ҳамда қардош туркий халқлар адабиёти намояндалари Низомий ва Абай ижодини ёритади. Унинг монографиялари: «Ўзбек адабиёти тарихидан» (1961), «Донолар давраси» (1973), «Нафосат ижодкори» (1980); публитсистик тўпламлари: «Инсон ва замон садоси» (1961), «Шарқни шарафлаб» (1973).
Олимнинг илмий бошчилиги ва таҳрири билан беш жилдли (етти китобли) «Ўзбек адабиёти» тўплами чоп этилган. Шунингдек у Навоий асарларининг ўзбекча (15 жилд, 1961–1968) ва русча (10 жилд, 1968–1970) нашрларини тайёрлашда қатнашган.
Таълим
- Боку педагогика институтиОлийгоҳ · 1933
Карьера
- Ўзбекистон ССР Фанлар академиясиИлмий ходим, академик-котиб · Тошкент · 1943–1948ҳозирги номи — Ўзбекистон Фанлар академияси
- «Шарқ юлдузи» журналиБош муҳаррир · Тошкент · 1949–…
- Ўзбекистон маданиятиБош муҳаррир · Тошкент · 1959–1962ҳозирги номи — «Ўзбекистон маданияти» газетаси
- Тил ва адабиёт институтиБўлим мудири · Тошкент · 1957–1964
- Институт по изучению восточных рукописей АН Узбекской ССРДиректор ва бўлим мудири · Тошкент · 1949–1953ҳозирги номи — Абу Райҳон Беруний номидаги Шарқшунослик институти
- Ҳамза номидаги Санъатшунослик институтиДиректор · Тошкент · 1964–1967
- Ўзбекистон ССР Маданият вазирлигиВазир · Тошкент · 1967–1970
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1964 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1973 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1933Озарбайжон педагогика институтини битиргач, дарс беришга киришган
- 1943–1948Фанлар академиясида илмий ходим, шунингдек академик-котиб вазифасида ишлаган
- 1946Фалсафа фанлари доктори даражасини олган
- 1949–1953Шарқшунослик институтини бошқарган ва унинг бўлимига мудир бўлган
- 1953–1957Тошкент давлат педагогика институтида профессор бўлган
- 1957–1964Тил ва адабиёт институтининг бўлимига мудирлик қилган
- 1959–1962«Ўзбекистон маданияти» газетасини бош муҳаррир сифатида бошқарган
- 1964–1967Ҳамза номидаги Санъатшунослик институтига директор бўлган
- 1966Фанлар академиясининг академиги этиб сайланган
- 1967–1970Ўзбекистон ССР маданият вазирлигини бошқарган
- 1970–1983Ҳамза номидаги Санъатшунослик институти директорлигига қайтган
- 1973Ҳамза номидаги Давлат мукофотини олган
- 1983Ҳаётдан кўз юмган
Асарлар
- «Ўзбек адабиёти тарихидан» (1961)
- «Донолар давраси» (1973)
- «Нафосат ижодкори» (1980)
- «Инсон ва замон садоси» (1961)
- «Шарқни шарафлаб» (1973)