Биография
Всеволод Романовский — эҳтимоллар назарияси ва математик статистика соҳасидаги олим, Тошкентдаги математика мактабининг асосчиси. У 1879-йилда Вернийда (ҳозирги Алмати) туғилган, 1954-йилда Тошкентда вафот этган; институт унинг номи билан юритилади.
Болалигида оиласи Тошкентга кўчиб келган; у шаҳарда реал билим юртини тугатган. 1900-йилда Петербург технология институтига кирган, сўнг математикага қизиқиб, Петербург университетида ўқишга ўтган (1901). Университетда қолдирилиб, профессорликка тайёрланган, аммо моддий қийинчилик туфайли 1908-йилда Тошкентга қайтиб, аввалги билим юртида дарс берган.
1911-йилдан Варшава университетида доцент, кейинчалик профессор бўлди. Университет эвакуация қилингач, 1915–1918-йилларда Ростов-Донда (Дон университети) ишлади. 1918-йилда Тошкентга қайтиб, Туркистон университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети)нинг очилишида фаол қатнашди ва умрининг охиригача шу ерда ишлади.
Илмий қизиқишлари эҳтимоллар назарияси, математик статистика, Марков занжирлари, шунингдек математик анализ ва хусусий ҳосилали дифференсиал тенгламалар тизимларини қамраб олган. Марков занжирлари бўйича натижалари «Дискрет Марков занжирлари» монографиясида жамланган. Шогирдлари билан статистик усулларни саноат маҳсулотининг сифатини назорат қилишга татбиқ этган.
1943-йилда Ўзбекистон ССР Фанлар академияси академиги этиб сайланган. Шогирдлари орасида кейинчалик академиянинг етакчи арбобларига айланган Т. А. Саримсоқов, С. Ҳ. Сирожиддинов ва Н. Н. Назаров бор. 1948-йилда Сталин мукофотига сазовор бўлган.
Тошкент шаҳридаги Боткин қабристонига дафн этилган. Ўзбекистон Фанлар академиясининг Математика институти унинг номини олган, шаҳарда кўча ҳам шу ном билан аталган.
Таълим
- Санкт-Петербург Император университетиОлийгоҳ · 1901
Карьера
- Ўзбекистон ССР Фанлар академиясиАкадемик · Тошкент · 1943–1954ҳозирги номи — Ўзбекистон Фанлар академияси
- Туркистон халқ университетиПрофессор · Тошкент · 1918–1954ҳозирги номи — Ўзбекистон Миллий университети
Мукофотлар
Сталин мукофоти1948 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1901Петербург университети
Физика-математика факултетида ўқишни бошлаган.
- 1908Тошкент
Қайтиб, аввалги реал билим юртида математикадан дарс берган.
- 1911–1915Варшава университети
Доцент, сўнг профессор.
- 1915–1918Дон университети, Ростов
Профессор.
- 1918Туркистон университети
Тошкентда университетнинг очилишида қатнашиб, профессор сифатида ишлай бошлаган.
- 1943Ўзбекистон ССР Фанлар академияси
Академик этиб сайланган.
- 1948Сталин мукофоти
Мукофот соҳиби бўлган.
- 1954Вафоти
Тошкентда вафот этган; Боткин қабристонига дафн қилинган.
Асарлар
- «Элементар курс математик статистика» (1939)Дарслик
- «Дискрет Марков занжирлари»Монография
- «Математик статистика», 1–2-китоблар (1961)Китоб
- «Танланган асарлар», 1–2-жилдлар (1961)Тўплам