Ягя Шерфединов
Қрим-татар композитори, халқ қўшиқлари йиғувчиси; 1941-йилдан Ўзбекистонда яшаган, Ўзбекистон ССР санъат арбоби (1971).
- Фаолият:
- Композитор
- Ҳақиқий исми:
- Ягя Шерфединович Шерфединов
- Ҳаёт йиллари:
- 18 март 1894(80 ёш) ♓ — 29 январ 1975
Биография
Ягя Шерфединович Шерфединов — қрим-татар композитори. У 1894-йил 18-мартда Феодосияда туғилган, болалигидан скрипка чалишни ўрганган. Симферопол татар муаллимлар мактабини тамомлаб, қишлоқда дарс берган; 1921-йилда композитор А. Спендиаров билан учрашган. 1927-йилда Москва консерваториясининг илмий композиция бўлимига ўқишга кириб, 1931-йилда тамомлаган.
Қримга қайтиб, радиоқўмитада мусиқа муҳаррири бўлиб ишлаган, 1937—1938-йилларда Симферополдаги Қрим-татар давлат драма театри бадиий раҳбарининг ўринбосари бўлган. Юсуф Болатнинг «Ишлаган тишлар», «Алим» спектаклларига, Илёс Бакҳшиш билан бирга «Арзилик қиз» мусиқий комедиясига мусиқа ёзган; симфоник оркестр учун «Қрим сюитаси», «Юзюк ўйин» хор сюитаси, «Янгиер» кантатаси ва бир нечта мусиқий комедиялар, жумладан энг машҳури «Қаердасан, севгилим» муаллифи.
1941-йилдан Ўзбекистонда яшаган: Муқимий театрида (1941—1943) ва Андижон театрида (1944—1947) мусиқа раҳбари, Андижон болалар мусиқа мактабида (1947—1952) ва Тошкент ўқувчилар саройида (1952—1955) мусиқа ўқитувчиси бўлган. Ижодида халқ қўшиқлари тўплами асосий ўрин тутади: биринчи кичик тўплами 1925-йилда Қримда, кейингилари 1935-йилгача чиққан, 350 дан ортиқ халқ қўшиғи, рақс куйи ва мусиқий афсонани ўз ичига олган «Хайтарма куйлайди» тўплами 1978-йилда Тошкентда нашр этилган.
Унга Қрим АССРда (1941) ва Ўзбекистон ССРда (1971) санъат арбоби унвонлари берилган. У 1975-йил 29-январда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- П. И. Чайковский номидаги Москва давлат консерваториясиОлийгоҳ · 1927–1931
Карьера
- Муқимий номидаги Ўзбек давлат мусиқали театриМусиқа раҳбари · Тошкент · 1941–1943
- Андижон мусиқали драма театриМусиқа раҳбари · Андижон · 1944–1947
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР санъат арбоби1971 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1894Туғилиши
18-мартда Феодосияда туғилган.
- 1925Биринчи тўплам
Қримда халқ қўшиқларининг биринчи кичик тўплами нашр этилган.
- 1927—1931Москва консерваторияси
Москва консерваториясининг илмий композиция бўлимида ўқиган.
- 1937—1938Қрим-татар театри
Қрим-татар давлат драма театри бадиий раҳбарининг ўринбосари бўлган.
- 1941Ўзбекистонга кўчиши
Ўзбекистонга келган; Муқимий театрида мусиқа раҳбари (1941—1943).
- 1944—1947Андижон театри
Андижон театрида мусиқа раҳбари бўлган.
- 1947—1955Педагоглик
Андижон болалар мусиқа мактабида, сўнг Тошкент ўқувчилар саройида мусиқа ўқитувчиси бўлган.
- 1971Санъат арбоби унвони
Ўзбекистон ССР санъат арбоби унвони берилган.
- 1975Вафоти
29-январда Тошкентда вафот этган.
- 1978«Хайтарма куйлайди»
350 дан ортиқ халқ қўшиғи тўплами Тошкентда нашр этилган.