Abatbay Dauletov

Qoraqalpoq tilshunosi, filologiya fanlari doktori, professor, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1995); qoraqalpoq adabiy tili fonetikasi bo'yicha tadqiqotlari bilan tanilgan.

Ma'lumot:

Faoliyat:: Olim, Pedagog, Filolog
Tug'ilgan:: 20 sentabr 1942(72 yosh) ♍ — 7 aprel 2015
Tug'ilgan joy:: Kegeyli tumani, Qoraqalpog'iston

Biografiya

Abatbay Dauletov 1942-yil 20-sentabrda Qoraqalpog'istonning Kegeyli tumanidagi Xalqobod qishlog'ida tug'ilgan. 1964-yilda Qoraqalpoq davlat pedagogika institutini tugatib, shu institutda o'qituvchi bo'lib ishlagan.

Keyingi ilmiy yo'li Leningrad davlat universiteti bilan bog'liq: 1972-yilda shu yerda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. U zamonaviy qoraqalpoq adabiy tilining unlilar tizimini o'rgangan. 1990-yillarning boshlarida zamonaviy qoraqalpoq adabiy tilining tovush tizimiga bag'ishlangan doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, filologiya fanlari doktori bo'lgan va professor unvonini olgan (manbalarda doktorlik himoyasi yili 1992 va 1994 deb turlicha ko'rsatiladi).

Bir necha o'n yil davomida Qoraqalpoq davlat universitetida dotsent, kafedra mudiri, fakultet dekani va professor lavozimlarida ishlagan. Entsiklopediyaga ko'ra, kafedrani 1978–1985-yillarda, so'ng 1996-yildan boshqargan, 1985-yildan fakultet dekani bo'lgan.

Dauletovning asosiy tadqiqotlari qoraqalpoq adabiy tilining fonetikasi, unlilar uyg'unligi (singarmonizm) va imlo masalalariga bag'ishlangan. Uning «Qoraqalpoq tilida vokalizm» (1976) va «Qoraqalpoq tilida singarmonizm» (1993) kitoblari, oliy o'quv yurtlari uchun darsliklari, shuningdek, «Qoraqalpoq tilining imlo lug'ati» (1986) ustidagi ishi ma'lum.

1995-yilda O'zbekiston Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan. Uning rahbarligida o'nlab fan nomzodlari va fan doktorlari tayyorlangan. Fan arbobi sifatida faxriy unvonga sazovor bo'lgan.

Abatbay Dauletov 2015-yil 7-aprelda Nukusda vafot etgan.

Ta'lim

Leningrad davlat universiteti
Oliygoh · 1972 · Fan nomzodi
Qoraqalpoq davlat pedagogika instituti
Oliygoh · Nukus · 1964

Karyera

O'zbekiston Fanlar akademiyasi
Akademik · Toshkent · 1995–2015
Qoraqalpoq davlat universiteti
Kafedra mudiri, fakultet dekani, professor · Nukus · 1978–…

Hayot yo'li

1942
Tug'ilishi
Qoraqalpog'istonning Kegeyli tumanidagi Xalqobod qishlog'ida tug'ilgan.
1964
Pedagogika institutini tugatishi
Qoraqalpoq davlat pedagogika institutini tugatib, shu institutda o'qituvchi bo'lib ishlagan.
1972
Nomzodlik dissertatsiyasi
Leningrad davlat universitetida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
1978–1985
Kafedra mudiri
Qoraqalpoq davlat universitetida kafedraga rahbarlik qilgan.
1985
Fakultet dekani
Qoraqalpoq davlat universiteti fakulteti dekani bo'lgan.
1992–1994
Doktorlik dissertatsiyasi va professor unvoni
Qoraqalpoq adabiy tilining tovush tizimiga oid doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan; manbalarda himoya yili turlicha ko'rsatiladi.
1995
Akademik
O'zbekiston Fanlar akademiyasining akademigi etib saylangan.
1996
Yana kafedra mudiri
1996-yildan universitet kafedrasiga yana rahbarlik qilgan.
2015
Vafoti
7-aprelda Nukusda vafot etgan.

Asarlar

«Qoraqalpoq tilida vokalizm» (1976)
Monografiya
Qoraqalpoq adabiy tilidagi unlilar tizimiga bag'ishlangan kitob.
«Hozirgi qoraqalpoq tili: fonetika va leksikologiya» (1979)
Darslik
E. Berdimuratov bilan hammualliflikda yozilgan o'quv qo'llanma.
«Qoraqalpoq tilining imlo lug'ati» (1986)
Lug'at
Lug'atni tuzishda ishtirok etgan.
«Tilshunoslikka kirish» (1988)
Darslik
E. Berdimuratov bilan hammualliflikda yozilgan o'quv qo'llanma.
«Qoraqalpoq fonetikasidan praktikum» (1989)
O'quv qo'llanma
Qoraqalpoq tili fonetikasi bo'yicha amaliy mashg'ulotlar uchun qo'llanma.
«Qoraqalpoq tilida singarmonizm» (1993)
Monografiya
Qoraqalpoq tilidagi unlilar uyg'unligiga bag'ishlangan kitob.
«Hozirgi qoraqalpoq tili: fonetika» (1994)
Darslik
Oliy o'quv yurtlari uchun fonetikaga oid darslik.
«Hozirgi qoraqalpoq adabiy tilining tovush tizimi» (1995)
Monografiya
Doktorlik dissertatsiyasi mavzusiga yaqin tadqiqot.
«Qoraqalpoq tilshunosligi: bibliografik ko'rsatkich» (1999)
Bibliografiya
Q. Paxratdinov bilan hammualliflikda tuzilgan bibliografik ko'rsatkich.