Akmal Ikromov

Akmal Ikromovich Ikromov 1898-yil sentyabrda Toshkentda dehqon oilasida tug'ilgan. 1918-yilda partiyaga kirgan, 1918–1920-yillarda Namanganda xalq ta'limi bo'limida o'qituvchi va inspektor bo'lib ishlagan, so'ngra Namangan va Farg'ona viloyatlarida partiya va sovet lavozimlarida ishlagan. 1921–1922-yillarda Turkiston Kompartiyasi MQ kotibi bo'lgan; 1922-yildan Moskvada Sverdlov nomidagi kommunistik universitetda o'qigan.

1924–1925-yillarda O'zbekiston Kompartiyasini tuzish byurosi a'zosi bo'lgan, 1925–1929-yillarda MQning ikkinchi kotibi va «Kommunist» jurnali muharriri edi. 1929-yil dekabridan 1937-yil sentyabrigacha O'zbekiston Kompartiyasi MQning birinchi kotibi bo'lgan va bu lavozimni egallagan birinchi o'zbek edi; shu yillarda qishloq xo'jaligini jamoalashtirish va respublikani SSSRning asosiy paxta bazasiga aylantirish siyosati amalga oshirildi, din ahliga qarshi choralar ko'rildi. 1934-yilda VKP(b) MQ a'zoligiga saylangan.

1937-yilda ommaviy qatag'on avj olgach, Stalin Ikromovni sovetga qarshi unsurlarga qarshi kurashmaslikda ayblagan; 1937-yil sentyabrida lavozimidan bo'shatilib, partiyadan chiqarilgan, 20-sentyabrda hibsga olingan. 1938-yil mart oyidagi uchinchi Moskva sud jarayonida («o'ng-trotskiychilar bloki» ishi) Buxarin, Rikov, Faizulla Xo'jayev va boshqalar bilan birga sudlangan, o'lim jazosiga hukm qilingan va Moskva yaqinidagi «Kommunarka» poligonida otib tashlangan (otilgan kun manbalarda 13 yoki 15-mart deb ko'rsatilgan).

Ikromov Stalin davridagi ommaviy sud jarayonlaridagi sudlanuvchilar orasida birinchi bo'lib oqlangan: 1957-yilda partiyaga tiklangan. Xotirasi: Buxoro viloyatidagi G'ijduvon shahri 1972-yilgacha Akmalobod deb atalgan, Toshkentda 1977–2005-yillarda Akmal Ikromov tumani bo'lgan (hozirgi Uchtepa), Samarqanddagi muzey uning nomini olib yurgan; 1968-yilda SSSRda uning surati tushirilgan pochta markasi chiqarilgan. Taniqli yozuvchi Kamil Ikromov uning o'g'li.