Asosiy qismga o'tish

Toshkent

Ushbu hududda tug'ilgan mashhurlar (750 ta)

Hazrati Imom majmuasi

Toshkent — Oʻzbekiston poytaxti va mamlakatning eng yirik shahri, viloyat maqomiga ega. Chirchiq vodiysidagi qadimiy Choch vohasida joylashgan, Markaziy Osiyoning muhim siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi.

Aholisi
3 178 100 kishi (2026)
Balandligi
dengiz sathidan 455 m

Shuningdek mashhur

1.
Barchin Gʻafurova
Barchin Gafurova
Aktrisa
36 yosh
2.
Farrux Komilov
Xonanda
37 yosh
3.
Dilfuza Ismoilova
Xonanda
58 yosh
4.
Durdona Qurbonova
Aktrisa
28 yosh
5.
Mahmud Ismoilov
Mahmud Ismoilov, 1954
Aktyor
71 yosh
6.
Shahzoda Muhammedova
Aktrisa
35 yosh
7.
Madina Muxtorova
Aktrisa
62 yosh
8.
Munisa Rizayeva
Munisa Rizayeva, 1986
Xonanda
40 yosh
9.
Matyoqub Matchonov
Aktyor
69 yosh
10.
Lola Eltoyeva
Lola Eltoyeva, 1972
Aktrisa
54 yosh
11.
Elyor Nosirov
Elyor Nosirov, 1953
Aktyor
73 yosh
12.
Dildora Niyozova
Dildora Niyozova, 1978
Xonanda
48 yosh
13.
Shohruhxon
Shohruhxon, 1985
Xonanda
41 yosh
14.
O'tkir Hoshimov
Yozuvchi
71 yoshida vafot etgan
15.
Shukurullo Isroilov
Aktyor
56 yosh
16.
Ergash Karimov
Ergash Karimov, 1935
Aktyor
73 yoshida vafot etgan
17.
Jamila G'ofurova
Jamila Gafurova
Aktrisa
42 yosh
18.
Otabek Madrahimov
Xonanda
51 yosh
19.
G'afur G'ulom
Ghafur Ghulam
Yozuvchi
63 yoshida vafot etgan
20.
Oʻtkir Siddiqov
Otkir Siddiqov
Aktyor
21.
Laylo Galiyeva
Xonanda
48 yosh
22.
Fotima Rejametova
Aktrisa
56 yosh
23.
Afzal Rafiqov
Afzal Rafiqov, 1948
Aktyor
78 yosh
24.
Zulfiqor Musoqov
Zulfikar Musakov
Rejissyor
68 yosh

Joy haqida — Toshkent

Tarixi

Toshkent vohasi qadimdan Choch (Shosh) nomi bilan maʼlum. Bu nom III asrdagi Sosoniy shoh Shopur I bitiklarida uchraydi; voha hukmdorlari oʻz tangalarini zarb qilgan. Ilk oʻrta asrlarda shahar Binkat deb atalgan va Buyuk ipak yoʻlidagi gavjum savdo bekatlaridan biri boʻlgan.

„Toshkent“ nomi XI asr manbalarida, jumladan Beruniy asarlarida qayd etilgan. Shayboniylar davrida bu yerda Baroqxon va Koʻkaldosh madrasalari qad koʻtardi. XVIII asrda shahar toʻrt dahadan iborat mustaqil shahar-davlatga aylandi, XIX asr boshida esa Qoʻqon xonligi tarkibiga kirdi.

1865-yilda Toshkentni Rossiya qoʻshinlari egalladi, u Turkiston general-gubernatorligining markazi boʻldi. Eski shahar yonida toʻgʻri koʻchali yangi qism barpo etildi, 1899-yilda temir yoʻl yetib keldi.

1930-yildan Toshkent Oʻzbekiston SSR poytaxti. Ikkinchi jahon urushi yillarida bu yerga koʻplab zavodlar va yuz minglab odamlar evakuatsiya qilindi. 1966-yil 26-apreldagi zilziladan soʻng shaharning katta qismi qayta quriladi; 1977-yilda Markaziy Osiyodagi birinchi metro ochildi.

1991-yildan Toshkent mustaqil Oʻzbekistonning poytaxti. Bugun u 12 tumandan iborat boʻlib, yangi mavzelar, ishbilarmonlik markazlari va metro liniyalari bilan kengayib bormoqda.

Geografiyasi

Shahar mamlakatning shimoli-sharqida, Gʻarbiy Tyanshan etaklaridagi Chirchiq daryosi vodiysida, dengiz sathidan 440–480 m balandlikda joylashgan. Uni har tomondan Toshkent viloyati oʻrab turadi, Qozogʻiston chegarasi esa shahar chekkasiga yaqin. Sharq va shimoli-sharqda Chotqol va Qurama tizmalari koʻtariladi.

Chirchiqdan chiqarilgan Boʻzsuv, Anhor, Salor, Qorasuv kabi kanallar shahar boʻylab oqib, uning mikroiqlimini yumshatadi va koʻplab bogʻ va xiyobonlarni suv bilan taʼminlaydi.

Iqlimi kontinental: yozi uzoq, issiq va quruq, iyulning oʻrtacha harorati 27 °C dan yuqori; qishi qisqa, ammo vaqti-vaqti bilan qorli va sovuq, yanvarning oʻrtacha harorati 0 °C atrofida. Yiliga 360–390 mm yogʻin tushadi, asosan qish va bahorda.

Diqqatga sazovor joylari
  • Hazrati Imom majmuasi — eski shahardagi diniy markaz: Baroqxon madrasasi, Qaffol Shoshiy maqbarasi va qadimiy Usmon Qurʼoni saqlanadigan kutubxona.
  • Koʻkaldosh madrasasi — XVI asrda qurilgan, Chorsu yonidagi yirik madrasa.
  • Chorsu bozori — katta koʻk gumbaz ostidagi shaharning eng mashhur bozori.
  • Amir Temur xiyoboni va Temuriylar tarixi muzeyi — shahar markazidagi maydon va gumbazli muzey binosi.
  • Alisher Navoiy nomidagi Katta teatr — 1947-yilda ochilgan opera va balet teatri, milliy naqshlar bilan bezatilgan.
  • Minor masjidi — Anhor boʻyidagi oq marmar bilan qoplangan masjid.
  • Toshkent teleminorasi — balandligi 375 m, kuzatuv maydoni va aylanuvchi restorani bor minora.
  • Toshkent metrosi — har bir bekati oʻziga xos bezatilgan, Markaziy Osiyodagi birinchi metro.
  • Mustaqillik maydoni — bayram tadbirlari oʻtadigan bosh maydon va uning atrofidagi bogʻlar.
  • Shayx Xovandi Tohur majmuasi — eski shahardagi XIV–XV asrlarga oid maqbaralar majmuasi.