
Qo'qonlik shoir, dramaturg, bolalar shoiri va tarjimon, «Yangroq sadolar», «Qasamyod» to'plamlari muallifi; 29 yoshida vafot etgan.
Biografiya
Amin Umariy sovet davri o'zbek adabiyotida shoir, bolalar shoiri, dramaturg, nosir, tarjimon va munaqqid sifatida ijod qilgan. Dunyoga 1913-yil 20-mayda Qo'qonda, xizmatchi xonadonida kelgan. Umar aka ismli otasi eski maktablarda muallim bo'lgan, onasi Nisobibi esa did va zehni bilan tanilgan; bola shu muhitda yaxshi tarbiya olib, erta savod chiqargan. Uning bolaligi o'lkada inqilobiy o'zgarishlar kuchaygan yillarga to'g'ri kelgan.
O'rta maktabdan so'ng 1930-yilda Samarqand davlat pedakademiyasiga qabul qilindi va 1935-yilda uni a'lo baholar bilan bitirdi. Samarqandda Hamid Olimjon, Uyg'un, Oydin singari iste'dodli yozuvchilar davrasida bo'lgan. 1937-yilda Toshkentga ko'chib, o'sha yili O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga a'zo qilingan. Toshkent davlat pedagogika institutida dars bergan, «Guliston» va «O'zbekiston adabiyoti va san'ati» jurnallarida, «Qizil O'zbekiston» gazetasida hamda davlat nashriyotida ishlagan.
Birinchi she'ri — «Salom, maktab!» 1930-yilda bosilgan, dastlabki to'plami «Yangroq sadolar» esa 1932-yilda nashr etilgan. Bu kitoblarda sanoat, paxtakor mehnati va ma'rifat mavzulari o'rin olgan. Keyin «Davr tantanasi», «Sadoqat» (1938), «Yoshlik» (1935), «Qo'shiqlar», «Farzand» (1937), «Ijod bog'ida», «Ovozim» va «Quyosh jarchisi» (1939–1941) to'plamlari ketma-ket chiqdi. Bolalar uchun «Bolalik qo'shiqlari» (1938) kitobini e'lon qildi.
Nasrda «Asad» (1932), «Qozon yo'lida» (1938) va «Toshotar» (1939) nomli hikoya hamda ocherklar to'plamlari uning qalamiga mansub. Sahna asarlaridan «Hamza»ni (1941) Komil Yashin bilan, «Qasos»ni Tuyg'un bilan birgalikda yozgan. Geyne, Shevchenko va Lermontovning ayrim asarlarini o'zbekchaga o'girgan, adabiy tanqid bilan ham shug'ullangan.
Urush yillarida ijodiy faolligi yanada oshdi: 1942-yilgi «Qasamyod» she'rlar to'plamida o'sha davrning jangovar kayfiyati aks etgan. Bekobod metallurgiya zavodi qurilishidan qaytgach, kasal bo'lib qoldi va 1942-yil 14-noyabrda Toshkentda 29 yoshida vafot etdi. Tanlangan asarlari 1951-yilda, she'rlari 1973-yilda alohida kitob bo'lib chiqdi.
Ta'lim
- O'zbek pedagogika akademiyasiOliygoh · Samarqand · 1930–1935
Karyera
- «Guliston» jurnaliXodim · Toshkent · 1937–1941
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo · Toshkent · 1937–1942
Hayot yo'li
- 1913Tug'ilgan
20-mayda Qo'qonda.
- 1930–1935Samarqand pedakademiyasi
A'lo baholar bilan bitirgan.
- 1930Birinchi she'r
«Salom, maktab!» she'ri bosilgan.
- 1932Birinchi to'plam
«Yangroq sadolar» to'plami chiqqan.
- 1937Toshkentga ko'chishi
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga a'zo bo'lgan.
- 1937–1941Nashrlarda ishi
«Guliston», «O'zbekiston adabiyoti va san'ati» jurnallari va «Qizil O'zbekiston» gazetasida xizmat qilgan.
- 1941«Hamza» dramasi
Komil Yashin bilan birga yozilgan.
- 1942«Qasamyod» to'plami
Urush mavzusidagi she'rlar jamlangan.
- 1942Vafoti
14-noyabrda Toshkentda vafot etgan.
Asarlar
- «Salom, maktab!» (1930)She'r
- «Yangroq sadolar» (1932)She'riy to'plam
- «Asad» (1932)Hikoyalar va ocherklar
- «Yoshlik» (1935)She'riy to'plam
- «Farzand» (1937)She'riy to'plam
- «Sadoqat» (1938)She'riy to'plam
- «Bolalik qo'shiqlari» (1938)Bolalar uchun she'rlar
- «Qozon yo'lida» (1938)Hikoyalar va ocherklar
- «Toshotar» (1939)Hikoyalar va ocherklar
- «Davr tantanasi»She'riy to'plam
- «Qo'shiqlar»She'riy to'plam
- «Ijod bog'ida»She'riy to'plam
- «Ovozim»She'riy to'plam
- «Quyosh jarchisi»She'riy to'plam
- «Hamza» (1941)Drama
Komil Yashin bilan hammuallif.
- «Qasos»Drama
Tuyg'un bilan hammuallif.
- «Qasamyod» (1942)She'riy to'plam