Asosiy qismga o'tish

Farg'ona viloyati

Ushbu hududda tug'ilgan mashhurlar (239 ta)

Qoʻqondagi Xudoyorxon oʻrdasi

Fargʻona viloyati — Fargʻona vodiysining janubiy va markaziy qismini egallagan, aholisi boʻyicha mamlakatdagi eng yirik viloyatlardan biri. Qoʻqon, Margʻilon, Rishton kabi hunarmandchilik shaharlari shu yerda; markazi — Fargʻona.

Aholisi
4 223 000 kishi (2026)
Maydoni
6 760 km²
Aholi zichligi
625 kishi/km²
Maʼmuriy markazi
Farg'ona
Tashkil topgan
1938

Shuningdek mashhur

1.
Saida Mirziyoyeva
Siyosatchi
42 yosh
2.
Nodira Mahmudova
Nodira Makhmudova
Aktrisa
3.
Ma'murjon To'xtasinov
Xonanda
53 yoshida vafot etgan
4.
Dilorom Egamberdiyeva
Aktrisa
64 yosh
5.
Yulduz Usmonova
Yulduz Usmonova, 1963
Xonanda
62 yosh
6.
Otabek Umarov
Siyosatchi
42 yosh
7.
Shahlo Rustamova
Xonanda
52 yosh
8.
Gulsanam Mamazoitova
Xonanda
45 yosh
10.
Ma'murjon Uzoqov
Xonanda
59 yoshida vafot etgan
11.
Xurshid Rasulov
Xurshid Rasulov, 1971
Xonanda
55 yosh
12.
Sevinch Mo'minova
Xonanda
44 yosh
14.
Ziroat Mirziyoyeva
Siyosatchi
61 yosh
15.
Otabek Mahkamov
Otabek Mahkamov, 1984
Aktyor
42 yosh
16.
Umid Umarov
Umid Umarov, 1981
Aktyor
45 yosh
17.
Hamza Hakimzoda Niyoziy
Hamza Hakimzade Niyazi
Yozuvchi
40 yoshida vafot etgan
18.
Ozod Sharafiddinov
Yozuvchi
76 yoshida vafot etgan
19.
Jaloliddin Ahmadaliyev
Xonanda
34 yosh
20.
Asqad Muxtor
Asqad Muxtor, 1920
Askad Mukhtar
Yozuvchi
76 yoshida vafot etgan
21.
Kaniza
Kaniza, 1985
Xonanda
41 yosh
22.
Abdulaxad Abdurashidov
Abdulahad Abdurashidov
Musiqachi
70 yosh
23.
Abd al-Karim Biy
Tarixiy shaxs
24.
Shahzoda
Shahzoda, 1979
Xonanda
47 yosh

Joy haqida — Farg'ona viloyati

Tarixi

Vodiy janubida odamlar tosh davridan yashab kelgan: Katta Fargʻona kanali qazilayotganda bronza va ilk temir davri yodgorliklari topilgan. Quva shahri X–XI asrlarda vodiydagi eng gullagan shaharlardan biri boʻlgan, Margʻilon ham shu davrdan maʼlum.

1709-yilda vodiyning gʻarbida Qoʻqon xonligiga asos solindi. XIX asr boshlarida xonlik Toshkent va qoʻshni yerlarni ham egallab, Markaziy Osiyodagi kuchli davlatlardan biriga aylandi; Qoʻqon esa ilm va hunarmandchilik markazi sifatida tanildi.

1876-yilda Rossiya imperiyasi xonlikni tugatib, uning oʻrnida Fargʻona viloyatini tuzdi. Maʼmuriy markaz sifatida Margʻilon yonida Yangi Margʻilon shahri qurildi — bugungi Fargʻona. Temir yoʻl va paxta tozalash zavodlari vodiyni imperiyaning paxta bazasiga aylantirdi.

Sovet davrida, 1938-yil 15-yanvarda Oʻzbekiston SSR tarkibida Fargʻona viloyati tashkil etildi; 1941-yilda undan Andijon va Namangan viloyatlari ajratib olindi. 1939-yilda xalq hashari bilan qazilgan Katta Fargʻona kanali vodiy xoʻjaligini tubdan oʻzgartirdi, neftni qayta ishlash va kimyo sanoati rivojlandi.

Bugun viloyat 15 tuman va toʻrt viloyatga boʻysunuvchi shahar — Fargʻona, Qoʻqon, Margʻilon va Quvasoydan iborat.

Geografiyasi

Viloyat Fargʻona vodiysining janubiy yarmida joylashgan. Shimolda Namangan, sharqda Andijon viloyati bilan, janub va sharqda Qirgʻiziston, gʻarbda Tojikiston bilan chegaradosh. Qirgʻiziston hududida viloyatga qarashli Soʻx va Shohimardon eksklavlari bor. Maydoni taxminan 6,8 ming km².

Shimoliy qismi Sirdaryo boʻyidagi past tekislik va choʻl-qumli massivlar, janubi esa Oloy va Turkiston tizmalari etagidagi adirlardan iborat. Togʻlardan Isfara, Soʻx, Shohimardonsoy, Isfayramsoy kabi daryolar tushib keladi; Sirdaryo viloyatning shimoli-gʻarbiy chegarasi boʻylab oqadi. Katta Fargʻona kanali sugʻorish tizimining asosini tashkil etadi.

Iqlimi kontinental: yozi uzoq va issiq, qishi qisqa. Yogʻin kam — gʻarbda yiliga taxminan 100 mm, sharqda 170 mm, togʻ etaklarida 270 mm gacha tushadi. Gʻarbiy qismida kuchli „Qoʻqon shamoli“ esadi, yozda esa issiq garmsel boʻlib turadi.

Tabiiy boyliklardan neft, gaz va qurilish xomashyosi qazib olinadi. Unumdor sugʻoriladigan yerlarda paxta, gʻalla, uzum, meva va pilla yetishtiriladi.

Diqqatga sazovor joylari
  • Xudoyorxon oʻrdasi — Qoʻqondagi XIX asr xon saroyi; koshinli peshtoqi va hovlilarida bugun oʻlkashunoslik muzeyi joylashgan.
  • Qoʻqon Jome masjidi — oʻymakor yogʻoch ustunli keng ayvoni bilan mashhur masjid.
  • Margʻilon — atlas va adras toʻqish anʼanalari saqlangan qadimiy shahar; „Yodgorlik“ ipak fabrikasida qoʻlda toʻqish jarayonini koʻrish mumkin.
  • Rishton — koʻk-yashil sirli sopol idishlari bilan dunyoga tanilgan kulollar shahri.
  • Fargʻona shahridagi Al-Fargʻoniy bogʻi — vodiydan chiqqan IX asr astronomiga bagʻishlangan yodgorlikli katta bogʻ.
  • Katta Fargʻona kanali — 1939-yilda qazilgan, vodiyni kesib oʻtuvchi asosiy sugʻorish inshooti.
  • Shohimardon — Oloy togʻlaridagi eksklav, salqin daralari va Koʻlikubbon koʻli bilan sevimli dam olish joyi.
  • Quvasoy — togʻ etagidagi sanoat shahri, atrofi manzarali adirlar bilan oʻralgan.