Anna Almatinskaya
Rus sovet yozuvchisi, shoira va tarjimon, Toshkentda yashagan; Turkistonning dastlabki adabiy almanaxi muharriri, «Gnyot» romani muallifi, o'zbek yozuvchilari asarlarining tarjimoni.
Biografiya
Anna Vladimirovna Almatinskaya (tug'ilgandagi familiyasi Drjevitskaya) 1882-yil 31-dekabrda (eski uslubda; yangi uslubda 1883-yil 12-yanvar) tug'ilgan. Eri nomi bilan Pankrat'yeva familiyasini ham olgan, «Almatinskaya» esa uning adabiy taxallusiga aylangan. Tug'ilgan joyi va bolalik yillari haqida ishonchli ma'lumot saqlanmagan.
Bosma so'zda u 1902-yildan chiqa boshlagan. Ro'znomalar va to'plamlarda she'r hamda hikoyalari bilan qatnashgan, keyinchalik Toshkentda yashab ijod qilgan va umrining asosiy qismini shu shaharda o'tkazgan.
1914-yilda Turkistonda chiqqan dastlabki adabiy-badiiy almanax — «Stepnye miraji» to'plamining muharriri bo'ldi; unda uning bir necha she'ri ham e'lon qilingan. Keyinchalik u Toshkent proletar yozuvchilari assotsiatsiyasini (TAPP) tashkil etganlardan biri sifatida tilga olinadi.
Asosiy asari — uch kitobdan iborat «Gnyot» romani. Muallif unga qariyb chorak asr mehnat qilgan; romanda inqilobgacha bo'lgan Turkiston hayoti, 1905–1907 va 1917-yillardagi voqealar Markaziy Osiyo manzarasida ko'rsatilgan. Roman 1957–1960-yillarda nashr etilgan. Undan tashqari 1927-yilda she'r va nasr to'plami «Pridorojnye travy» chop etildi, «Klyatva solntsu» va N. M. Mahmudova bilan hammualliflikda yozilgan «Pobejdaya smert» qissalari yaratildi.
Almatinskaya o'zbek yozuvchilari asarlarini rus tiliga ham tarjima qilgan, jumladan Asqad Muxtor va Said Nazir asarlarini. 1971-yilda xotiralar kitobini nashr ettirdi.
Yozuvchi mehnati davlat tomonidan e'tirof etilgan: 1959-yil 18-martda Mehnat Qizil Bayroq ordeni, 1972-yil 29-dekabrda — 90 yilligi munosabati bilan sovet adabiyoti oldidagi xizmatlari uchun «Hurmat belgisi» ordeni bilan taqdirlangan. 1973-yil 30-avgustda Toshkentda 90 yoshida vafot etgan va Botkin qabristoniga dafn qilingan.
Karyera
- Toshkent proletar yozuvchilar assotsiatsiyasi (TAPP)Asoschilardan biri · Toshkent
Mukofotlar
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1959 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1972 · SSSR
Hayot yo'li
- 1882–1883Tug'ilishi
1882-yil 31-dekabrda (eski uslub) — yangi uslubda 1883-yil 12-yanvarda tug'ilgan.
- 1902Adabiy faoliyatining boshlanishi
Bosma so'zda birinchi chiqishlari.
- 1914Turkiston almanaxi
«Stepnye miraji» almanaxining muharriri; unda she'rlari ham chop etilgan.
- 1927She'r va nasr to'plami
«Pridorojnye travy» kitobi nashr etildi.
- 1957–1960«Gnyot» romani
Uch kitobdan iborat roman chop etildi.
- 1959Mehnat Qizil Bayroq ordeni
18-mart kuni ordenga sazovor bo'ldi.
- 1971Xotiralar kitobi
Xotiralari alohida kitob bo'lib nashr etildi.
- 1972«Hurmat belgisi» ordeni
29-dekabrda 90 yilligi munosabati bilan sovet adabiyoti oldidagi xizmatlari uchun taqdirlandi.
- 1973Vafoti
30-avgustda Toshkentda vafot etdi, Botkin qabristoniga dafn qilindi.
Kitoblar
- «Gnyot» («Zulm»)1957 · Roman (uch kitob; 1957–1960-yillarda nashr etilgan)
Inqilobgacha bo'lgan Turkiston hayoti va 1905–1907, 1917-yillardagi voqealar tasviri; muallif unga qariyb chorak asr mehnat qilgan.
- «Pridorojnye travy» («Yo'l yoqasidagi o'tlar»)1927 · She'r va nasr to'plami
Muallifning she'riy va nasriy asarlari jamlangan kitob.
- «Klyatva solntsu» («Quyoshga qasam»)· Qissa
Yozuvchining qissalaridan biri.
- «Pobejdaya smert» («O'limni yengib»)· Qissa
N. M. Mahmudova bilan hammualliflikda yozilgan qissa.