Анна Алматинская
Рус совет ёзувчиси, шоира ва таржимон, Тошкентда яшаган; Туркистоннинг дастлабки адабий алманахи муҳаррири, «Гнёт» романи муаллифи, ўзбек ёзувчилари асарларининг таржимони.
Биография
Анна Владимировна Алматинская (туғилгандаги фамилияси Држевитская) 1882-йил 31-декабрда (эски услубда; янги услубда 1883-йил 12-январ) туғилган. Эри номи билан Панкратъева фамилиясини ҳам олган, «Алматинская» эса унинг адабий тахаллусига айланган. Туғилган жойи ва болалик йиллари ҳақида ишончли маълумот сақланмаган.
Босма сўзда у 1902-йилдан чиқа бошлаган. Рўзномалар ва тўпламларда шеър ҳамда ҳикоялари билан қатнашган, кейинчалик Тошкентда яшаб ижод қилган ва умрининг асосий қисмини шу шаҳарда ўтказган.
1914-йилда Туркистонда чиққан дастлабки адабий-бадиий алманах — «Степне миражи» тўпламининг муҳаррири бўлди; унда унинг бир неча шеъри ҳам эълон қилинган. Кейинчалик у Тошкент пролетар ёзувчилари ассоциациясини (ТАПП) ташкил этганлардан бири сифатида тилга олинади.
Асосий асари — уч китобдан иборат «Гнёт» романи. Муаллиф унга қарийб чорак аср меҳнат қилган; романда инқилобгача бўлган Туркистон ҳаёти, 1905–1907 ва 1917-йиллардаги воқеалар Марказий Осиё манзарасида кўрсатилган. Роман 1957–1960-йилларда нашр этилган. Ундан ташқари 1927-йилда шеър ва наср тўплами «Придорожне травй» чоп этилди, «Клятва солнтсу» ва Н. М. Маҳмудова билан ҳаммуаллифликда ёзилган «Побеждая смерт» қиссалари яратилди.
Алматинская ўзбек ёзувчилари асарларини рус тилига ҳам таржима қилган, жумладан Асқад Мухтор ва Саид Назир асарларини. 1971-йилда хотиралар китобини нашр эттирди.
Ёзувчи меҳнати давлат томонидан эътироф этилган: 1959-йил 18-мартда Меҳнат Қизил Байроқ ордени, 1972-йил 29-декабрда — 90 йиллиги муносабати билан совет адабиёти олдидаги хизматлари учун «Ҳурмат белгиси» ордени билан тақдирланган. 1973-йил 30-августда Тошкентда 90 ёшида вафот этган ва Боткин қабристонига дафн қилинган.
Карьера
- Тошкент пролетар ёзувчилар ассоциацияси (ТАПП)Асосчилардан бири · Тошкент
Мукофотлар
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1959 · СССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1972 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1882–1883Туғилиши
1882-йил 31-декабрда (эски услуб) — янги услубда 1883-йил 12-январда туғилган.
- 1902Адабий фаолиятининг бошланиши
Босма сўзда биринчи чиқишлари.
- 1914Туркистон алманахи
«Степне миражи» алманахининг муҳаррири; унда шеърлари ҳам чоп этилган.
- 1927Шеър ва наср тўплами
«Придорожне травй» китоби нашр этилди.
- 1957–1960«Гнёт» романи
Уч китобдан иборат роман чоп этилди.
- 1959Меҳнат Қизил Байроқ ордени
18-март куни орденга сазовор бўлди.
- 1971Хотиралар китоби
Хотиралари алоҳида китоб бўлиб нашр этилди.
- 1972«Ҳурмат белгиси» ордени
29-декабрда 90 йиллиги муносабати билан совет адабиёти олдидаги хизматлари учун тақдирланди.
- 1973Вафоти
30-августда Тошкентда вафот этди, Боткин қабристонига дафн қилинди.
Китоблар
- «Гнёт» («Зулм»)1957 · Роман (уч китоб; 1957–1960-йилларда нашр этилган)
Инқилобгача бўлган Туркистон ҳаёти ва 1905–1907, 1917-йиллардаги воқеалар тасвири; муаллиф унга қарийб чорак аср меҳнат қилган.
- «Придорожне травй» («Йўл ёқасидаги ўтлар»)1927 · Шеър ва наср тўплами
Муаллифнинг шеърий ва насрий асарлари жамланган китоб.
- «Клятва солнтсу» («Қуёшга қасам»)· Қисса
Ёзувчининг қиссаларидан бири.
- «Побеждая смерт» («Ўлимни енгиб»)· Қисса
Н. М. Маҳмудова билан ҳаммуаллифликда ёзилган қисса.