
Arjumand bonu
Boburiy podshoh Shohjahonning rafiqasi, uning sharafiga Agrada Toj Mahal maqbarasi qurilgan malika (1593–1631).
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi
- Taxallusi:
- Mumtoz Mahal
- Hayot yillari:
- 1593 — 17 iyun 1631
- Turmush o'rtog'i:
- Shohjahon
- Farzandlar:
- Jahon Oro begim, Doro Shukuh, Shoh Shujo, Avrangzeb, Murod Baxsh, Anjuman Oro begim
Biografiya
Arjumand bonu — Boburiy podshoh Shohjahonning sevikli xotini, Mumtoz Mahal («saroy ko'rki») nomi bilan mashhur. U 1593-yilda tug'ilgan; ziyouz.uz maqolasi tug'ilgan joyni Mashhad deb ko'rsatadi, ingliz manbasida esa Agra deyiladi, shuning uchun joy aniq emas. Uning oilasi Eronlik edi: bobosi Etimod-ud-davla va otasi Osafxon Hindistonga ko'chib, Akbar saroyida xizmat qilgan. Amma Nurjahon begim 1611-yilda Jahongirshohga turmushga chiqqach, bobosi bosh vazir, otasi saroy boshqaruvchisi mansabiga ko'tarildi.
Arjumand shahzoda Xurram (keyingi Shohjahon) bilan taxminan 1607-yilda unashtirildi va 1612-yilda turmush qurdi (ziyouz.uz maqolasida 1613-yil). U zukko, tadbirkor va nafis tabiati bilan saroyda e'tibor qozondi; Jahongirshoh bilan Xurram o'rtasidagi kelishmovchiliklarni yumshatishga urindi, shu bois ikki tomonning ham iltifotiga sazovor bo'ldi.
1628-yilda eri taxtga chiqqach, Mumtoz Mahal saltanat ishlarida unga maslahatchi bo'lib, muhrdor lavozimini egalladi. Safarlarda ham eriga hamroh edi. U 14 farzand ko'rdi, ularning yettitasi yoshligida vafot etdi. Qolgan bolalardan Doro Shukuh, Shoh Shujo, Avrangzeb va Murod Baxsh hamda qizlari Jahon Oro begim va Anjuman Oro begim tarixda tanilgan.
Mumtoz Mahal 1631-yil 17-iyunda Burhonpurda, 14-farzandini tug'ish chog'ida 38 yoshida vafot etdi. Ziyouz.uz maqolasiga ko'ra, u eridan bolalariga mehribon bo'lishni, boshqa uylanmaslikni va o'ziga munosib maqbara qurdirishni so'ragan. Shohjahon marhumaning xotirasiga Agrada oq marmardan Toj Mahal maqbarasini bunyod ettirdi; bu inshootning qurilishi yigirma yildan ortiq davom etdi (ziyouz.uz bo'yicha 18 yil, ingliz manbasida 22 yil).
Hayot yo'li
- 1593Tug'ildi
Eronlik oilada; tug'ilgan joyi manbalarda turlicha (Mashhad yoki Agra).
- 1607Shahzoda Xurramga unashtirildi
Taxminiy sana.
- 1612Shahzoda Xurramga turmushga chiqdi
Ziyouz.uz bo'yicha 1613.
- 1628Shohjahon taxtga chiqdi
Mumtoz Mahal muhrdor va maslahatchi bo'ldi.
- 1631Burhonpurda vafot etdi
17-iyun; xotirasiga Toj Mahal qurildi.