Armen Ayriyev
Sovet harbiy uchuvchisi, hujum aviatsiyasi eskadroni komandiri; 1944-yilda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan. Umrining katta qismini O'zbekistonda o'tkazgan, Toshkentda vafot etgan.
- Faoliyat:
- Harbiy
- Tug'ilgan:
- 20 sentabr 1910(55 yosh) ♍ — 13 fevral 1966
- Turmush o'rtog'i:
- Anna Vasilyevna Ayriyeva
Biografiya
Armen Tevanovich Ayriyev (arman tilidagi shakli — Ayriyan) 1910-yil 20-sentabrda (eski uslub bo'yicha 7-sentabrda) Tog'li Qorabog'dagi Tug qishlog'ida arman dehqonlari oilasida tug'ilgan; qishloq hozir Xo'javand tumani (sobiq Hadrut tumani) hududida joylashgan.
Umrining katta qismi O'zbekistonda o'tgan. Ishchilar fakultetida ikki kurs o'qigach, Samarqanddagi «Dehqon» zavodida chilangar bo'lib ishlagan. 1931-yil sentabrda Samarqand shahar harbiy komissarligi orqali Qizil armiyaga chaqirilgan, 1932-yilda VKP(b) safiga qabul qilingan. Toshkentdagi kichik aviatsiya mutaxassislari maktabida aviatsiya mexanigi kasbini olgan, keyin uchuvchilikka o'tib, 1940-yilda Engels harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan.
Ulug' Vatan urushi boshlangan 1941-yil iyundan frontda bo'lgan: 1941–1942-yillarda Janubiy frontdagi mudofaa janglarida, so'ng Stalingrad jangida, 1943-yilda Donbassni ozod etish operatsiyasida qatnashgan. 503-hujum aviatsiya polkining (206-hujum aviatsiya diviziyasi, 7-hujum aviatsiya korpusi, 8-havo armiyasi, Janubiy front) eskadron komandiri, kapitan edi.
1943-yil oktyabrga kelib u 105 marta jangovar uchish qilgan, uning eskadroni esa jami 324 muvaffaqiyatli jangovar topshiriqni bajargan. Ayriyev eskadroni Taganrog guruhini yengishda va Donbassni ozod qilishda ayniqsa ko'zga tashlangan. Umuman olganda, u bir necha frontda jami 135 ta jangovar uchishni amalga oshirgan.
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 13-apreldagi farmoni bilan kapitan Ayriyevga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan: unga Lenin ordeni va «Oltin Yulduz» medali (№ 1316) topshirilgan. Bundan oldin u 1942-yilda ikki marta Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlangan; keyinchalik Aleksandr Nevskiy ordeni (1945), Qizil Yulduz ordeni (1946) va bir qator medallar bilan taqdirlangan.
Urushdan keyin ham Havo kuchlarida xizmatini davom ettirgan: 1947-yilda ofitserlar malakasini oshirish kurslarini tamomlagan, hujum aviatsiya polki komandirining o'rinbosari bo'lgan, 1948-yilda mayor unvonini olgan, 1951-yilda zaxiraga chiqqan. Toshkentda yashab, shahar ijroiya qo'mitasida ishlagan.
Armen Ayriyev 1966-yil 13-fevralda Toshkentda vafot etgan va shaharning Botkin qabristoniga dafn etilgan. Toshkentdagi ko'chalardan biriga uning nomi berilgan (keyinchalik ko'cha qayta nomlangan); uchuvchi dubulg'asi va suratlari Tog'li Qorabog'ga topshirilgan, ismi Yerevandagi Qahramonlar xiyobonida ham bor.
Ta'lim
- Engels harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabiMaktab · 1940 · Harbiy uchuvchi
- Harbiy havo kuchlari ofitserlari malakasini oshirish kurslariBoshqa · 1947 · Ofitserlar malakasini oshirish kursi
Karyera
- Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiPartiya a'zosi · 1932–…
- Sovet ArmiyasiHavo kuchlari ofitseri, aviatsiya polki komandirining o'rinbosari · 1946–1951
- Ishchi-dehqon Qizil armiyasiAviatsiya mexanigi, uchuvchi, hujum aviatsiyasi eskadroni komandiri · 1931–1946
- Toshkent shahar ijroiya qo'mitasiXodim · Toshkent
Mukofotlar
Sovet Ittifoqi Qahramoni1944 · SSSR
Lenin ordeni1944 · SSSR
Qizil Bayroq ordeni1942 · SSSR
Qizil Yulduz ordeni1946 · SSSR
«Jangovar xizmatlari uchun» medali1944 · SSSR
Aleksandr Nevskiy ordeni1945 · Rossiya
Hayot yo'li
- 1910Tug'ilishi
Tog'li Qorabog'dagi Tug qishlog'ida arman dehqonlari oilasida tug'ilgan.
- 1931–1932Qizil armiyaga chaqirilishi
1931-yil sentabrda Samarqand harbiy komissarligi orqali armiyaga olingan, 1932-yilda VKP(b) a'zosi bo'lgan; Toshkentda aviatsiya mexanigi kasbini olgan.
- 1940Uchuvchilik maktabini tamomlashi
Engels harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabida o'qishni yakunlagan.
- 1941Frontga ketishi
Urush boshlangan iyun oyidan Janubiy frontdagi janglarda qatnashgan.
- 1942Ikki Qizil Bayroq ordeni
5-fevral va 12-dekabrda Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlangan.
- 1943Taganrog va Donbass uchun janglar
503-hujum aviatsiya polki eskadroni komandiri sifatida oktyabrga qadar 105 marta jangovar uchish qilgan.
- 1944Sovet Ittifoqi Qahramoni
13-aprel farmoni bilan Qahramon unvoni, Lenin ordeni va «Oltin Yulduz» medali berilgan.
- 1945Aleksandr Nevskiy ordeni
24-may kuni ushbu orden bilan taqdirlangan.
- 1947Malaka oshirish kurslari
Havo kuchlari ofitserlari malakasini oshirish kurslarini tamomlagan.
- 1948–1951Mayor unvoni va zaxiraga chiqishi
1948-yilda mayor bo'lgan, 1951-yilda zaxiraga o'tgan.
- 1951-yildan keyinToshkent shahar ijroiya qo'mitasida
Toshkentda yashab, shahar ijroiya qo'mitasida ishlagan.
- 1966Vafoti
13-fevralda Toshkentda vafot etgan, Botkin qabristoniga dafn etilgan.
