Асосий қисмга ўтиш

Армен Айриев

Совет ҳарбий учувчиси, ҳужум авиацияси эскадрони командири; 1944-йилда Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган. Умрининг катта қисмини Ўзбекистонда ўтказган, Тошкентда вафот этган.

Фаолият:
Ҳарбий
Туғилган:
20 сентабр 1910(55 ёш) ♍ — 13 феврал 1966
Турмуш ўртоғи:
Анна Василевна Айриева
  • Совет Иттифоқи Қаҳрамони
  • Ленин ордени
  • Қизил Байроқ ордени
  • Қизил Юлдуз ордени
  • «Жанговар хизматлари учун» медали
  • «Германия устидан қозонилган ғалаба учун» медали
  • Александр Невский ордени

Биография

Армен Теванович Айриев (арман тилидаги шакли — Айриян) 1910-йил 20-сентабрда (эски услуб бўйича 7-сентабрда) Тоғли Қорабоғдаги Туг қишлоғида арман деҳқонлари оиласида туғилган; қишлоқ ҳозир Хўжаванд тумани (собиқ Ҳадрут тумани) ҳудудида жойлашган.

Умрининг катта қисми Ўзбекистонда ўтган. Ишчилар факултетида икки курс ўқигач, Самарқанддаги «Деҳқон» заводида чилангар бўлиб ишлаган. 1931-йил сентабрда Самарқанд шаҳар ҳарбий комиссарлиги орқали Қизил армияга чақирилган, 1932-йилда ВКП(б) сафига қабул қилинган. Тошкентдаги кичик авиация мутахассислари мактабида авиация механиги касбини олган, кейин учувчиликка ўтиб, 1940-йилда Энгелс ҳарбий авиация учувчилар мактабини тамомлаган.

Улуғ Ватан уруши бошланган 1941-йил июндан фронтда бўлган: 1941–1942-йилларда Жанубий фронтдаги мудофаа жангларида, сўнг Сталинград жангида, 1943-йилда Донбассни озод этиш операциясида қатнашган. 503-ҳужум авиация полкининг (206-ҳужум авиация дивизияси, 7-ҳужум авиация корпуси, 8-ҳаво армияси, Жанубий фронт) эскадрон командири, капитан эди.

1943-йил октябрга келиб у 105 марта жанговар учиш қилган, унинг эскадрони эса жами 324 муваффақиятли жанговар топшириқни бажарган. Айриев эскадрони Таганрог гуруҳини енгишда ва Донбассни озод қилишда айниқса кўзга ташланган. Умуман олганда, у бир неча фронтда жами 135 та жанговар учишни амалга оширган.

СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1944-йил 13-апрелдаги фармони билан капитан Айриевга Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони берилган: унга Ленин ордени ва «Олтин Юлдуз» медали (№ 1316) топширилган. Бундан олдин у 1942-йилда икки марта Қизил Байроқ ордени билан мукофотланган; кейинчалик Александр Невский ордени (1945), Қизил Юлдуз ордени (1946) ва бир қатор медаллар билан тақдирланган.

Урушдан кейин ҳам Ҳаво кучларида хизматини давом эттирган: 1947-йилда офитсерлар малакасини ошириш курсларини тамомлаган, ҳужум авиация полки командирининг ўринбосари бўлган, 1948-йилда маёр унвонини олган, 1951-йилда захирага чиққан. Тошкентда яшаб, шаҳар ижроия қўмитасида ишлаган.

Армен Айриев 1966-йил 13-февралда Тошкентда вафот этган ва шаҳарнинг Боткин қабристонига дафн этилган. Тошкентдаги кўчалардан бирига унинг номи берилган (кейинчалик кўча қайта номланган); учувчи дубулғаси ва суратлари Тоғли Қорабоғга топширилган, исми Еревандаги Қаҳрамонлар хиёбонида ҳам бор.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1910
    Туғилиши

    Тоғли Қорабоғдаги Туг қишлоғида арман деҳқонлари оиласида туғилган.

  2. 1931–1932
    Қизил армияга чақирилиши

    1931-йил сентабрда Самарқанд ҳарбий комиссарлиги орқали армияга олинган, 1932-йилда ВКП(б) аъзоси бўлган; Тошкентда авиация механиги касбини олган.

  3. 1940
    Учувчилик мактабини тамомлаши

    Энгелс ҳарбий авиация учувчилар мактабида ўқишни якунлаган.

  4. 1941
    Фронтга кетиши

    Уруш бошланган июн ойидан Жанубий фронтдаги жангларда қатнашган.

  5. 1942
    Икки Қизил Байроқ ордени

    5-феврал ва 12-декабрда Қизил Байроқ ордени билан мукофотланган.

  6. 1943
    Таганрог ва Донбасс учун жанглар

    503-ҳужум авиация полки эскадрони командири сифатида октябрга қадар 105 марта жанговар учиш қилган.

  7. 1944
    Совет Иттифоқи Қаҳрамони

    13-апрел фармони билан Қаҳрамон унвони, Ленин ордени ва «Олтин Юлдуз» медали берилган.

  8. 1945
    Александр Невский ордени

    24-май куни ушбу орден билан тақдирланган.

  9. 1947
    Малака ошириш курслари

    Ҳаво кучлари офитсерлари малакасини ошириш курсларини тамомлаган.

  10. 1948–1951
    Маёр унвони ва захирага чиқиши

    1948-йилда маёр бўлган, 1951-йилда захирага ўтган.

  11. 1951-йилдан кейин
    Тошкент шаҳар ижроия қўмитасида

    Тошкентда яшаб, шаҳар ижроия қўмитасида ишлаган.

  12. 1966
    Вафоти

    13-февралда Тошкентда вафот этган, Боткин қабристонига дафн этилган.