Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

XV asrda Balxda yashagan, g'azallari bilan shuhrat qozongan turkiy shoir; Yassaviy avlodidan, Ulug'bek saroyida ham bo'lgan.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoir

Biografiya

Atoiy — XV asr turkiy lirikasining yirik vakillaridan biri, ko'proq g'azal janrida ijod qilgan shoir. Aniq tug'ilgan va vafot etgan yillari hamda asl ismi noma'lum. Balxda yashagan, Samarqand va Buxoroda ham bo'lgan.

Navoiy «Majolis un-nafois»da uni Balxda yashagan, Ismoil ota farzandlaridan bo'lgan, darveshsifat va xushxulq kishi deb ta'riflaydi, she'ri turkiy tilli kishilar orasida keng shuhrat topganini yozadi. «Nasoyim ul-muhabbat» asarida Navoiy Ismoil otani Ahmad Yassaviyning ukasi Ibrohim otaning o'g'li deb ko'rsatadi; devon muqovasidagi «Devoni Shayxzoda Atoyi» yozuvi ham shoirning shayxlar oilasidan chiqqanini bildiradi. Navoiyning xabariga ko'ra, Atoiy Ulug'bek saroyi shoirlari qatorida ham bo'lgan.

Shoir turkiy va fors tillarini, arab adabiyotini chuqur bilgan, turkiy va forsiyda she'r yozgan. Uning g'azallarida muhabbat bilan birga may ham kuylanadi: may unda hayot zavqi va go'zalliklarining timsoli bo'lib, Umar Xayyom ruboiylari hamda Hofiz g'azallaridagi talqinga yaqin turadi. Til sodda va ravon, ohangdor, xalq og'zaki ijodiga yaqin bo'lgani uchun g'azallari ommaga tez yetib borgan.

Atoiyning yagona devoni saqlanib qolgan; u Sankt-Peterburgdagi Sharqshunoslik institutida (22 B-2456 raqami ostida) turadi. G'azallari 1958-yilda E. Rustamov tahriri bilan Toshkentda, so'ng «Hayot vasfi» to'plamida (1988) chop etilgan.

Hayot yo'li

  1. XV asr
    Balxda yashashi

    Balxda yashab, Samarqand va Buxoroda ham bo'lgan.

  2. XV asr
    Ulug'bek saroyi

    Navoiy xabariga ko'ra, Ulug'bek saroyi shoirlari orasida bo'lgan.

Asarlar

  • Devon

    G'azallar to'plami; yagona saqlanib qolgan nusxasi Sankt-Peterburgda.

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish