Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Avaneshxon

Tarixiy shaxs

Xiva (Xorazm) xoni (taxminan 1525–1538), shayboniylar (arabshohiylar) sulolasidan: Ubaydullaxon bilan to'qnashuvda halok bo'lgan.

Faoliyat:
Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Hukmdor
Vafot etgan sana:
1538

Biografiya

Avaneshxon Xiva xonligi (Xorazm)ning arabshohiylar, ya'ni shayboniylar sulolasidan chiqqan hukmdori edi. Tug'ilgan yili ma'lum emas. Hukmronlik yillari taxminan 1525–1538; taxtga chiqqan yili 1525 yoki 1526 deb beriladi. U Aminekxonning o'g'li va avval taxtda o'tirgan akasi Bo'yuga (Bujuga) xon o'rniga hokim bo'lgan; toj kiyish marosimi Urganchda o'tgan. Katta o'g'li Din Muhammad, yana bir o'g'li Ali.

Xorazmning ichki siyosatiga Buxoro shayboniylari aralashgan. Buxoro xoni Ubaydullaxon 1533–1539-yillarda Xorazmga yurish qildi. Bahona Avaneshxonning katta o'g'li Din Muhammadning Safaviy shoh Tahmosp I bilan yashirin muzokarasi bo'ldi. Avaneshxon ochiq jangdan qochib, Urganchni tark etdi va dashtga chekindi.

1537–1538-yillarda Ubaydullaxon Urganchni egalladi, Avaneshxon qo'shinlarini tor-mor qildi va xonning o'zini ham o'ldirdi (Biyat-Qir yaqinida quvib yetilgan). Xonlik hududi to'rt qismga bo'linib, bir qismi Ubaydullaxonda qoldi, qolgan uchtasi Hisor, Samarqand va Toshkent hokimlariga berildi. Vafot yili ko'pincha 1538 deb olinadi, ba'zan 1539/1540 ham ko'rsatiladi. Qisqa muddatli Buxoro nazoratidan keyin hokimiyat Avaneshxonning ukasi Qal xonga o'tgan.

Hayot yo'li

  1. 1525–1526
    Xiva taxti

    Akasi o'rniga Urganchda xon ko'tarilgan (boshlanish yili 1525 yoki 1526).

  2. 1533–1539
    Ubaydullaxon yurishlari

    Buxoro xoni Ubaydullaxon Xorazmga yurish qildi.

  3. 1538
    Halok bo'lishi

    Ubaydullaxon Urganchni egallab, Avaneshxon qo'shinini yengdi va xonni o'ldirdi; xonlik hududi bo'lib yuborildi.

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Avaneshxon — Tarixiy shaxs | Shaxs.uz