Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Аванешхон

Тарихий шахс

Хива (Хоразм) хони (тахминан 1525–1538), шайбонийлар (арабшоҳийлар) сулоласидан: Убайдуллахон билан тўқнашувда ҳалок бўлган.

Фаолият:
Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
Вафот этган сана:
1538

Биография

Аванешхон Хива хонлиги (Хоразм)нинг арабшоҳийлар, яъни шайбонийлар сулоласидан чиққан ҳукмдори эди. Туғилган йили маълум эмас. Ҳукмронлик йиллари тахминан 1525–1538; тахтга чиққан йили 1525 ёки 1526 деб берилади. У Аминекхоннинг ўғли ва аввал тахтда ўтирган акаси Бўюга (Бужуга) хон ўрнига ҳоким бўлган; тож кийиш маросими Урганчда ўтган. Катта ўғли Дин Муҳаммад, яна бир ўғли Али.

Хоразмнинг ички сиёсатига Бухоро шайбонийлари аралашган. Бухоро хони Убайдуллахон 1533–1539-йилларда Хоразмга юриш қилди. Баҳона Аванешхоннинг катта ўғли Дин Муҳаммаднинг Сафавий шоҳ Таҳмосп I билан яширин музокараси бўлди. Аванешхон очиқ жангдан қочиб, Урганчни тарк этди ва даштга чекинди.

1537–1538-йилларда Убайдуллахон Урганчни эгаллади, Аванешхон қўшинларини тор-мор қилди ва хоннинг ўзини ҳам ўлдирди (Бият-Қир яқинида қувиб етилган). Хонлик ҳудуди тўрт қисмга бўлиниб, бир қисми Убайдуллахонда қолди, қолган учтаси Ҳисор, Самарқанд ва Тошкент ҳокимларига берилди. Вафот йили кўпинча 1538 деб олинади, баъзан 1539/1540 ҳам кўрсатилади. Қисқа муддатли Бухоро назоратидан кейин ҳокимият Аванешхоннинг укаси Қал хонга ўтган.

Ҳаёт йўли

  1. 1525–1526
    Хива тахти

    Акаси ўрнига Урганчда хон кўтарилган (бошланиш йили 1525 ёки 1526).

  2. 1533–1539
    Убайдуллахон юришлари

    Бухоро хони Убайдуллахон Хоразмга юриш қилди.

  3. 1538
    Ҳалок бўлиши

    Убайдуллахон Урганчни эгаллаб, Аванешхон қўшинини енгди ва хонни ўлдирди; хонлик ҳудуди бўлиб юборилди.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Аванешхон — Тарихий шахс | Shaxs.uz