Asosiy qismga o'tish
Azim Hojiyev

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Azim Hojiyev

Olim · Toshkent viloyati

O'zbek tilshunosi, O'zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, filologiya fanlari doktori; o'zbek tili grammatikasi, leksikologiyasi va imlosiga oid asarlar hamda izohli lug'atlar muallifi.

Faoliyat:
Olim, Filolog
Hayot yillari:
18 dekabr 1933 ♐ — 2012
Tug'ilgan joy:
Toshkent tumani, Toshkent viloyati
  • O'zbekiston fan arbobi

Biografiya

Azim Hojiyev — o'zbek tilshunosi, akademik va filologiya fanlari doktori. U 1933-yil 18-dekabrda Toshkent viloyatining Toshkent tumanida dunyoga kelgan va 1956-yilda O'rta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetini bitirgan.

Ilmiy faoliyatini O'zbekiston Fanlar akademiyasining Til va adabiyot institutida boshlagan: 1959–1969-yillarda kichik, so'ng katta ilmiy xodim, 1969–1990-yillarda bo'lim mudiri edi, direktorning ilmiy ishlar bo'yicha o'rinbosari vazifasini esa 1969–1973 va 1985–1990-yillarda ham bajargan. Keyin akademiyaning Tilshunoslik institutini boshqargan (1991–1998), 1998-yildan bosh ilmiy xodim. Shu bilan birga «O'zbek tili va adabiyoti» jurnalining tahririyatini ham boshqargan.

Doktorlik darajasini 1968-yilda oldi, 1977-yilda professor, 2000-yilda esa akademik bo'ldi; o'sha yili unga «O'zbekiston fan arbobi» unvoni ham berilgan.

Hojiyev tadqiqotlarining mavzulari keng: o'zbek tilining grafikasi va imlosi, morfologiya (xususan fe'l turkumi), so'z yasalishi, leksikologiya va leksikografiya, terminologiya hamda hozirgi o'zbek tilining shakllanish tarixi. Muallifi bo'lgan kitoblar: «O'zbek tilida qo'shma, juft va takroriy so'zlar» (1963), «O'zbek tilida ko'makchi fe'llar» (1966), «To'liqsiz fe'l» (1970), «Hozirgi o'zbek tilida forma yasalishi» (1979), «O'zbek tilida so'z yasalishi» (1989), «Termin tanlash mezonlari» (1996), «Tilshunoslik terminlarining izohli lug'ati» (2002).

O'zbek tilshunosligida muhim hisoblangan nashrlarni tayyorlashda ham qatnashgan: 1981-yilda chiqqan ikki jildli «O'zbek tilining izohli lug'ati» va «O'zbek tili leksikologiyasi», shuningdek, ikki jildli «O'zbek tili grammatikasi» (1975–1976) va «Hozirgi o'zbek adabiy tili» (1980, 1-qism) shular jumlasidandir. Alifboni lotin yozuviga o'tkazish to'g'risidagi qonunni bajarish maqsadida yangi alifbo asosida «O'zbek tilining asosiy imlo qoidalari» va «O'zbek tilining imlo lug'ati» (1995) tuzilgan; bu ishga u boshchilik qilgan. Besh jildli «O'zbek tilining izohli lug'ati»ning asosiy tuzuvchilaridan biri ham o'sha.

Azim Hojiyev 2012-yilda vafot etgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1956
    O'rta Osiyo davlat universitetini tamomladi
  2. 1959–1969
    Til va adabiyot institutida kichik va katta ilmiy xodim
  3. 1968
    Filologiya fanlari doktori
  4. 1969–1990
    Til va adabiyot institutida bo'lim mudiri
  5. 1977
    Professor unvoni
  6. 1991–1998
    Tilshunoslik instituti direktori
  7. 1995
    Yangi alifbo asosidagi imlo qoidalari va imlo lug'atining tuzilishida rahbarlik qildi
  8. 1998
    Bosh ilmiy xodim
  9. 2000
    Akademik va O'zbekiston fan arbobi
  10. 2012
    Vafot etdi

Asarlar

  • «O'zbek tilida qo'shma, juft va takroriy so'zlar» (1963)
  • «O'zbek tili sinonimlarining qisqacha lug'ati» (1963)
  • «O'zbek tilida ko'makchi fe'llar» (1966)
  • «To'liqsiz fe'l» (1970)
  • «O'zbek tili sinonimlarining izohli lug'ati» (1974)
  • «O'zbek tili grammatikasi (1–2-jildlar, 1975–1976)» (1975)
  • «Hozirgi o'zbek tilida forma yasalishi» (1979)
  • «Hozirgi o'zbek adabiy tili (1-qism)» (1980)
  • «O'zbek tilining izohli lug'ati (2 jild)» (1981)
  • «O'zbek tili leksikologiyasi» (1981)
  • «O'zbek tilida so'z yasalishi» (1989)
  • «O'zbek tilining imlo lug'ati» (1995)
  • «Termin tanlash mezonlari» (1996)
  • «Tilshunoslik terminlarining izohli lug'ati» (2002)
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Azim Hojiyev (1933–2012) — Olim | Shaxs.uz