Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Farg'ona vodiysi shoirasi va ma'rifatparvari; Huvaydoning chevarasi, 19-asrda ayollar qismati haqida g'azallar va masnaviylar bitgan.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoira
Haqiqiy ismi:
Samar Bonu Sirojiddin qizi
Hayot yillari:
1837 — 1891

Biografiya

Bonu — taxallus; shoiraning asl ismi Samar Bonu Sirojiddin qizi. U 1837-yilda O'shda tug'ilgan, umrining oxirini Andijon yaqinidagi Mingtepa qishlog'ida o'tkazib, 1891-yilda shu yerda vafot etgan. O'zbek adabiyotida u shoira va ma'rifatparvar sifatida eslanadi.

Bonu Farg'ona vodiysining mashhur shoiri Huvaydoning chevarasi hisoblanadi. «Meros dedim bobomlardin» masnaviysida u she'riy iste'dodini ota-bobolaridan meros deb bilganini yozadi va Hofiz, Navoiy, Shams Tabriziy, Ahmad Yassaviy hamda bobosi Huvaydo nomlarini tilga oladi. Ularning asarlariga tajnis va tatabbu'lar bitgan.

Hali o'n to'qqiz yoshida u yolg'iz qoldi. «Bonu g'arib» she'rida shu judolikni shaxsiy dard sifatida emas, o'zi kabi ayollar taqdiri va zamonasidagi adolatsizlik bilan bog'lab ifodalagan. Lirikasida Layli, Shirin, Uzro kabi mumtoz obrazlar bilan dardlashadi («Yor jabr etdi» va boshqalar).

Muhabbat mavzusidagi g'azallari tor shaxsiy tuyg'u doirasidan chiqib, ijtimoiy mazmun kasb etgan. Uning ijodida shaxs va zamon, ayollar qismati asosiy o'rinda turadi; o'z erk yo'lining to'g'riligiga ishongan, shu yo'lda sobit qolgan. Bu ruh «Falak ozoridan ming dod» va «Hech qaysi inson ham» she'rlarida ham, shuningdek «Dilda dardim kim bilur?» hamda «Benavolar»da ham sezilib turadi.

Bonu o'z she'rlarini yig'ib devon tuzgan. Uning hayoti va ijodi haqidagi ma'lumotlar O'zbekiston milliy ensiklopediyasida hamda T. Jalolovning «O'zbek shoiralari» (1980) kitobida keltirilgan.

Hayot yo'li

  1. 1837
    Tug'ilishi

    O'shda dunyoga kelgan.

  2. 1856
    Beva qolishi

    Taxminan o'n to'qqiz yoshida erini yo'qotgan; bu ayriliq she'rlarida muhim o'rin tutadi.

  3. 1891
    Vafoti

    Andijon yaqinidagi Mingtepa qishlog'ida vafot etgan.

Asarlar

  • Meros dedim bobomlardin
  • Bonu g'arib
  • Yor jabr etdi
  • Falak ozoridan ming dod
  • Hech qaysi inson ham
  • Dilda dardim kim bilur?
  • Benavolar
Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Bonu biografiyasi (1837–1891) — Yozuvchi | Shaxs.uz