Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Бону

Ёзувчи

Фарғона водийси шоираси ва маърифатпарвари; Ҳувайдонинг чевараси, 19-асрда аёллар қисмати ҳақида ғазаллар ва маснавийлар битган.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоира
Ҳақиқий исми:
Самар Бону Сирожиддин қизи
Ҳаёт йиллари:
1837 — 1891

Биография

Бону — тахаллус; шоиранинг асл исми Самар Бону Сирожиддин қизи. У 1837-йилда Ўшда туғилган, умрининг охирини Андижон яқинидаги Мингтепа қишлоғида ўтказиб, 1891-йилда шу ерда вафот этган. Ўзбек адабиётида у шоира ва маърифатпарвар сифатида эсланади.

Бону Фарғона водийсининг машҳур шоири Ҳувайдонинг чевараси ҳисобланади. «Мерос дедим бобомлардин» маснавийсида у шеърий истеъдодини ота-боболаридан мерос деб билганини ёзади ва Ҳофиз, Навоий, Шамс Табризий, Аҳмад Яссавий ҳамда бобоси Ҳувайдо номларини тилга олади. Уларнинг асарларига тажнис ва татаббуълар битган.

Ҳали ўн тўққиз ёшида у ёлғиз қолди. «Бону ғариб» шеърида шу жудоликни шахсий дард сифатида эмас, ўзи каби аёллар тақдири ва замонасидаги адолатсизлик билан боғлаб ифодалаган. Лирикасида Лайли, Ширин, Узро каби мумтоз образлар билан дардлашади («Ёр жабр этди» ва бошқалар).

Муҳаббат мавзусидаги ғазаллари тор шахсий туйғу доирасидан чиқиб, ижтимоий мазмун касб этган. Унинг ижодида шахс ва замон, аёллар қисмати асосий ўринда туради; ўз эрк йўлининг тўғрилигига ишонган, шу йўлда собит қолган. Бу руҳ «Фалак озоридан минг дод» ва «Ҳеч қайси инсон ҳам» шеърларида ҳам, шунингдек «Дилда дардим ким билур?» ҳамда «Бенаволар»да ҳам сезилиб туради.

Бону ўз шеърларини йиғиб девон тузган. Унинг ҳаёти ва ижоди ҳақидаги маълумотлар Ўзбекистон миллий энсиклопедиясида ҳамда Т. Жалоловнинг «Ўзбек шоиралари» (1980) китобида келтирилган.

Ҳаёт йўли

  1. 1837
    Туғилиши

    Ўшда дунёга келган.

  2. 1856
    Бева қолиши

    Тахминан ўн тўққиз ёшида эрини йўқотган; бу айрилиқ шеърларида муҳим ўрин тутади.

  3. 1891
    Вафоти

    Андижон яқинидаги Мингтепа қишлоғида вафот этган.

Асарлар

  • Мерос дедим бобомлардин
  • Бону ғариб
  • Ёр жабр этди
  • Фалак озоридан минг дод
  • Ҳеч қайси инсон ҳам
  • Дилда дардим ким билур?
  • Бенаволар
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Бону биографияси (1837–1891) — Ёзувчи | Shaxs.uz