Elbarsxon II (shayboniy)
Xiva xoni (1728–1740), Shayboniylar sulolasidan, Shohniyozxonning o'g'li; Nodirshoh qo'shini Xivani bosib olganda asir tushib, qatl etilgan.
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Hukmdor
- Vafot etgan sana:
- 1740
- Otasi:
- Shohniyozxon
Biografiya
Elbarsxon II (Ilbarsxon II) — Shayboniylar sulolasidan Xiva xoni, Shohniyozxonning o'g'li. U 1728-yildan 1740-yilda halok bo'lgunicha taxtda o'tirgan. Uni XVI asrdagi Elbarsxon I dan va boshqa sulolalardagi tanishlaridan ajratish lozim.
Hukmronligining ko'p qismi xonlikdagi nizolar bilan o'tdi. 1736-yildan boshlab Shergozixonning katta o'g'li Ergozi sulton Shohobodda unga qarshi kurash olib bordi; mang'itlar va qoraqalpoqlar ham bosh ko'tardi. Xon bularga qarshi urushish bilan birga, qo'shni yerlarga talonchilik yurishlari uyushtirdi. Masalan, 1736-yilda uch ming turkman otliqni Chin Vakil yovmut boshchiligida Xurosonga yubordi; bu qo'shin Mand tekisligi va Olatog' atrofida qizilboshlarni yengib, katta o'lja bilan qaytdi.
1730-yillar oxirida Eron shohi Nodirshoh Movarounnahrga qarshi yurishga tayyorlandi. Buxoro xoni Abulfayzxon Elbarsxondan yordam so'radi va xon katta qo'shin bilan yo'lga chiqdi, biroq Abulfayzxon qizilboshlar bilan sulh tuzganini bilgach, orqaga qaytdi. Keyin u Xurosonga yana yurish qilib, Niso va Obivard atrofini taladi. Bu yurishlar hamda Eron elchilarining o'ldirilishi Nodirshohning g'azabini qo'zg'atgan.
1740-yilda Nodirshoh Buxoroni bo'ysundirib, Xivaga yurdi. Xorazm qo'shini Tuyamo'yin, Pitnak va Hazorasp yaqinida mag'lub bo'ldi. Xonqa yetti kunlik qamaldan keyin taslim bo'ldi; Elbarsxon va uning yigirmaga yaqin amiri asir olinib, Nodirshoh buyrug'i bilan qatl etildi. Xivaning o'zi ham olindi, shundan so'ng minglab qullar ozod qilindi. Keyingi yillarda Xiva Eronga qaram bo'lib qoldi. Xonning vafot sanasi turlicha beriladi: 1739-yil 27-noyabr yoki 1740-yil.
Karyera
- Xiva xon saroyiXiva xoni · Xiva · 1728–1740
Hayot yo'li
- 1728Xiva xoni
Xiva taxtini egallagan.
- 1736Ergozi sulton qo'zg'oloni
Shergozixonning katta o'g'li Shohobodda unga qarshi kurash boshlagan; mang'itlar va qoraqalpoqlar ham bosh ko'targan.
- 1736Xurosonga turkman qo'shini
Chin Vakil yovmut boshchiligidagi uch ming turkman qizilboshlarni yengib qaytgan.
- 1740Nodirshoh yurishi
Xorazm qo'shini Pitnak va Hazorasp yaqinida mag'lub bo'lgan; Xonqa taslim bo'lgan.
- 1740Qatl
Asir olingan Elbarsxon va amirlari qatl etilgan.