Элбарсхон II (шайбоний)
Хива хони (1728–1740), Шайбонийлар сулоласидан, Шоҳниёзхоннинг ўғли; Нодиршоҳ қўшини Хивани босиб олганда асир тушиб, қатл этилган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Вафот этган сана:
- 1740
- Отаси:
- Шоҳниёзхон
Биография
Элбарсхон II (Илбарсхон II) — Шайбонийлар сулоласидан Хива хони, Шоҳниёзхоннинг ўғли. У 1728-йилдан 1740-йилда ҳалок бўлгунича тахтда ўтирган. Уни XVI асрдаги Элбарсхон I дан ва бошқа сулолалардаги танишларидан ажратиш лозим.
Ҳукмронлигининг кўп қисми хонликдаги низолар билан ўтди. 1736-йилдан бошлаб Шергозихоннинг катта ўғли Эргози султон Шоҳободда унга қарши кураш олиб борди; манғитлар ва қорақалпоқлар ҳам бош кўтарди. Хон буларга қарши урушиш билан бирга, қўшни ерларга талончилик юришлари уюштирди. Масалан, 1736-йилда уч минг туркман отлиқни Чин Вакил ёвмут бошчилигида Хуросонга юборди; бу қўшин Манд текислиги ва Олатоғ атрофида қизилбошларни енгиб, катта ўлжа билан қайтди.
1730-йиллар охирида Эрон шоҳи Нодиршоҳ Мовароуннаҳрга қарши юришга тайёрланди. Бухоро хони Абулфайзхон Элбарсхондан ёрдам сўради ва хон катта қўшин билан йўлга чиқди, бироқ Абулфайзхон қизилбошлар билан сулҳ тузганини билгач, орқага қайтди. Кейин у Хуросонга яна юриш қилиб, Нисо ва Обивард атрофини талади. Бу юришлар ҳамда Эрон элчиларининг ўлдирилиши Нодиршоҳнинг ғазабини қўзғатган.
1740-йилда Нодиршоҳ Бухорони бўйсундириб, Хивага юрди. Хоразм қўшини Туямўйин, Питнак ва Ҳазорасп яқинида мағлуб бўлди. Хонқа етти кунлик қамалдан кейин таслим бўлди; Элбарсхон ва унинг йигирмага яқин амири асир олиниб, Нодиршоҳ буйруғи билан қатл этилди. Хиванинг ўзи ҳам олинди, шундан сўнг минглаб қуллар озод қилинди. Кейинги йилларда Хива Эронга қарам бўлиб қолди. Хоннинг вафот санаси турлича берилади: 1739-йил 27-ноябр ёки 1740-йил.
Карьера
- Хива хон саройиХива хони · Хива · 1728–1740
Ҳаёт йўли
- 1728Хива хони
Хива тахтини эгаллаган.
- 1736Эргози султон қўзғолони
Шергозихоннинг катта ўғли Шоҳободда унга қарши кураш бошлаган; манғитлар ва қорақалпоқлар ҳам бош кўтарган.
- 1736Хуросонга туркман қўшини
Чин Вакил ёвмут бошчилигидаги уч минг туркман қизилбошларни енгиб қайтган.
- 1740Нодиршоҳ юриши
Хоразм қўшини Питнак ва Ҳазорасп яқинида мағлуб бўлган; Хонқа таслим бўлган.
- 1740Қатл
Асир олинган Элбарсхон ва амирлари қатл этилган.