Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Gayratdin Xojaniyazov
Tuzatish taklif qilish

Gayratdin Xojaniyazov

Qoraqalpog'istonlik arxeolog, tarix fanlari nomzodi, qadimgi Xorazm istehkomlari tadqiqotchisi; O'zbekiston Qahramoni (2008), 2015–2020-yillarda Senat a'zosi.

Faoliyat:
Olim, Siyosatchi, Tarixchi
Tug'ilgan:
11 iyul 1948(72 yosh) ♋ — 19 oktabr 2020
Tug'ilgan joy:
Qorao'zak tumani, Qoraqalpog'iston
  • O'zbekiston Qahramoni
  • Mehnat shuhrati ordeni

Biografiya

Gayratdin Xojaniyazov 1948-yil 11-iyulda Qoraqalpoq ASSRning Qorao'zak tumanida tug'ilgan. Maktabni tugatgach, jamoa xo'jaligida ishlagan. 1972-yilda Qoraqalpoq davlat pedagogika institutining tarix fakultetini bitirib, O'zbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpog'iston bo'limining Tarix, arxeologiya va etnografiya institutiga laborant bo'lib kirgan va shu yerda arxeologiya bo'limi mudirigacha ko'tarilgan.

Dastlabki yillarda V. Yagodin, M. Mambetullayev kabi qoraqalpog'istonlik arxeologlar bilan hamkorlikda dala tadqiqotlarida qatnashgan. 1970-yillar o'rtasida Moskva davlat universiteti va SSSR Fanlar akademiyasi Arxeologiya instituti ekspeditsiyalarida, jumladan Xersones va Quyi Volga bo'yida ishlagan. 1980-yillar boshida o'z otryadlarini tuzib, mustaqil qazishmalar boshlagan.

Ilmiy ishining asosiy yo'nalishi — qadimgi va o'rta asr Xorazmi: istehkomlar tarixi, shahar va qal'alar, ziyoratgoh va qabristonlar. Uning ekspeditsiyalari Orolbo'yining Oqchungul (1978), Ketmonchibobo (2000), Dalaqal'a (2003) kabi bir qancha yangi yodgorliklarini ochishga olib kelgan. U Xiva yoshini aniqlash bo'yicha ishlarda (1984–1990), YUNESKOning «Buyuk ipak yo'li» xalqaro ekspeditsiyasida (1989, 1991) qatnashgan.

1990-yillar o'rtasidan Sidney universiteti tadqiqotchilari bilan Qoraqalpog'iston–Avstraliya xalqaro arxeologik ekspeditsiyasini olib bordi; bu hamkorlik uning vafotigacha davom etdi. 2017-yilda Beruniy tumanidagi Aqchaxon qal'ada ekspeditsiya markaziy yo'lakdan zardushtiylik xudolari, bog' va qushlar tasvirlangan yirik devoriy suratlarni topdi. 1996-yilda Moskva davlat universiteti professori G. Fyodorov-Davidov rahbarligida «Qadimgi Xorazm istehkomlari tarixi» mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi; 130 dan ortiq ilmiy maqola va bir necha kitob muallifi.

1990–1994-yillarda Qoraqalpog'iston Respublikasi Tarix va madaniyat yodgorliklarini muhofaza qilish jamiyati raisi vazifasini bajargan, Berdaq nomidagi Davlat mukofoti komissiyasida 1995–2000-yillarda a'zo bo'lgan. 2000-yildan arxeologiya bo'limiga rahbarlik qildi. 2015-yilda Qoraqalpog'iston Respublikasidan Oliy Majlis Senati a'zosi etib saylandi va 2020-yilgacha shu lavozimda ishladi.

2003-yilda «Mehnat shuhrati» ordeni, 2008-yilda O'zbekiston Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Gayratdin Xojaniyazov 2020-yil 19-oktabrda Nukusda 72 yoshida vafot etdi.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1948
    Tug'ilishi

    Qoraqalpoq ASSRning Qorao'zak tumanida tug'ilgan.

  2. 1972
    Institutni bitirishi va ishga kirishi

    Qoraqalpoq davlat pedagogika institutining tarix fakultetini tugatib, Fanlar akademiyasi Qoraqalpog'iston bo'limi institutining arxeologiya bo'limiga laborant bo'lib kirgan.

  3. 1975–1977
    Moskva ekspeditsiyalari

    Moskva davlat universiteti va SSSR Fanlar akademiyasi Arxeologiya instituti ekspeditsiyalarida Xersones, Quyi Volga bo'yi va Stavropol o'lkasida ishlagan.

  4. 1978
    Oqchungul

    Qo'ng'irot tumanidagi Oqchungul qadimiy shahar o'rni ochilgan ekspeditsiyada qatnashgan.

  5. 1981–1984
    Aspirantura

    Akademiya filiali aspiranturasida o'qigan.

  6. 1984–1990
    Xiva yoshini aniqlash

    Xiva shahrining yoshini aniqlash bo'yicha arxeologik ishlarda qatnashgan.

  7. 1989–1991
    YUNESKO ekspeditsiyasi

    «Buyuk ipak yo'li» xalqaro ekspeditsiyasida (1989 va 1991) ishtirok etgan.

  8. 1990–1994
    Yodgorliklarni muhofaza qilish jamiyati

    Qoraqalpog'iston Tarix va madaniyat yodgorliklarini muhofaza qilish jamiyati raisi vazifasini bajargan.

  9. 1995
    Qoraqalpog'iston–Avstraliya ekspeditsiyasi

    Avstraliyalik tadqiqotchilar bilan xalqaro arxeologik ekspeditsiya ishini boshlagan; u vafotigacha davom etgan.

  10. 1996
    Nomzodlik dissertatsiyasi

    «Qadimgi Xorazm istehkomlari tarixi» mavzusida tarix fanlari nomzodi darajasini olgan.

  11. 2000
    Arxeologiya bo'limi mudiri

    Institutning arxeologiya bo'limiga rahbarlik qila boshlagan.

  12. 2003
    «Mehnat shuhrati» ordeni

    O'zbekiston Fanlar akademiyasi tashkil etilganining 60 yilligi munosabati bilan taqdirlangan.

  13. 2008
    O'zbekiston Qahramoni

    Prezident farmoni bilan shu unvon berilgan.

  14. 2015–2020
    Senat a'zosi

    Qoraqalpog'iston Respublikasidan Oliy Majlis Senati a'zosi bo'lgan.

  15. 2017
    Aqchaxon qal'adagi devoriy suratlar

    Beruniy tumanidagi Aqchaxon qal'ada ekspeditsiya yirik devoriy suratlarni topgan.

  16. 2020
    Vafoti

    19-oktabrda Nukusda vafot etgan.

Asarlar

  • «Qadimgi Xorazm istehkomlari tarixi» (1996)
    Nomzodlik dissertatsiyasi

    Moskva davlat universiteti professori G. Fyodorov-Davidov rahbarligida himoya qilingan dissertatsiya.

  • «Qadimgi Xorazm mudofaa inshootlari»
    Kitob

    Xorazm istehkomlarining tuzilishi va tarixiga bag'ishlangan asar.

  • «Qoraqalpog'istonning ajoyib yetti yodgorligi»
    Kitob

    Qoraqalpog'istonning tarixiy yodgorliklariga bag'ishlangan ilmiy-ommabop nashr.

  • «Krantau qabristoni materiallari bo'yicha XVII–XIX asrlardagi qoraqalpoqlarning ziyorat-dafn yodgorliklari»
    Maqola

    Qoraqalpoqlarning o'tmishdagi dafn marosimi va qabr yodgorliklariga oid maqola.

Gayratdin Xojaniyazov (1948–2020) — Olim | Shaxs.uz