
Adabiyotshunos olim, filologiya fanlari doktori, professor; Firdavsiy, Navoiy va tasavvuf adabiyoti tadqiqotchisi, o'ttizga yaqin kitob muallifi.
Biografiya
Hamidjon Homidiy — adabiyotshunos olim, filologiya fanlari doktori, professor. Firdavsiy, Navoiy ijodini va tasavvuf adabiyotini o'rgangan, o'ttizga yaqin kitob yozgan. U 1935-yilda Namangan viloyatidagi Kosonsoy shahrida tug'ilgan va 2024-yil 11-yanvarda vafot etgan.
Maktabni bitirgach, 1951–1954-yillarda Kosonsoy bosmaxonasida ishga kirgan: harf teruvchi, kassir va mudir bo'lgan, gazetada mas'ul kotiblik ham qilgan. Keyin Toshkentga borib, 1956–1961-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining (bugungi universitet) tarix-filologiya fakultetida tahsil olgan.
Ilmiy yo'li 1967-yilda boshlandi: shu yili Firdavsiy «Shohnoma»sining bir o'zbekcha tarjimasiga bag'ishlangan nomzodlik ishini himoya qildi. 1991-yilda «Firdavsiy va o'zbek adabiyoti» mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi bilan fan doktori bo'ldi, 1992-yilda professor unvoniga ega chiqdi. Pedagogik faoliyatida o'zbek tilshunosligi kafedrasida o'qituvchilik (1962–1966), o'zbek adabiyoti kafedrasida dotsentlik (1972) va kafedra mudirligi (1985–1992) bor; 1998–2002-yillarda ilmiy-tadqiqot institutida katta ilmiy xodim, 2004-yilda esa shu yerda mudir bo'lgan.
Qalamidan chiqqan o'ttizga yaqin kitob orasida «Barhayot she'riy qasr» (1979), «Navoiy va Firdavsiy» (1985), «Boqiy bo'ston tarovati» (1986), «Olis-yaqin yulduzlar» (1990), «Shohnomaning shuhrati» (1992), «Qirq besh alloma hikoyati» (1994), «Mashriqzamin — hikmat bo'stoni» (1997), «Tasavvuf allomalari» (2004), «Nizomiy dilbandlari» (2015) va «Yillar samari» (2016) bor. Bulardan tashqari «Gumanizm kuychisi», «Avestodan Shohnomaga», «Daholar davrasi», «Kohna Sharq darg'alari» kitoblari hamda hammualliflikda yozilgan «Namangan adiblari» va «Kosonsoy tarixi» chop etilgan. Gazeta-jurnallar va to'plamlarda 500 dan ziyod maqolasi bosilgan; ba'zi ilmiy maqolalari Tehron, Boku, Olmaota, Dushanbe va Xo'janddagi majmua hamda qomuslarga kiritilgan.
Mukofotlari: «Do'stlik» ordeni, «Mustaqillikning 15 yilligi» ko'krak nishoni va «Xalq maorifi a'lochisi» nishoni (1972 va 1984-yillarda).
Ta'lim
- Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetiOliygoh · Toshkent · 1956–1961 · Tarix-filologiya fakulteti
Mukofotlar
«Do'stlik» ordeniO'zbekiston
Hayot yo'li
- 1935Tug'ilgan
Namangan viloyatining Kosonsoy shahrida.
- 1951–1954Kosonsoy bosmaxonasida
Harf teruvchi, kassir, mudir; gazetaning mas'ul kotibi.
- 1956–1961Pedagogika institutida o'qigan
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti tarix-filologiya fakulteti.
- 1962–1966O'qituvchi
O'zbek tilshunosligi kafedrasida.
- 1967Nomzodlik dissertatsiyasi
Firdavsiy «Shohnoma»sining o'zbekcha tarjimasi haqida.
- 1985–1992Kafedra mudiri
O'zbek adabiyoti kafedrasi (dotsent 1972-yildan).
- 1991Doktorlik dissertatsiyasi
«Firdavsiy va o'zbek adabiyoti»; 1992-yilda professor.
- 1998–2004Ilmiy-tadqiqot institutida
Katta ilmiy xodim (1998–2002), mudir (2004).
- 2024Vafot etgan
11-yanvarda.
Asarlar
- «Barhayot she'riy qasr» (1979)Ilmiy kitob
- «Navoiy va Firdavsiy» (1985)Ilmiy kitob
- «Boqiy bo'ston tarovati» (1986)Ilmiy kitob
- «Olis-yaqin yulduzlar» (1990)Ilmiy kitob
- «Shohnomaning shuhrati» (1992)Ilmiy kitob
- «Qirq besh alloma hikoyati» (1994)Ilmiy kitob
- «O'zbek pedagogikasi antologiyasi» (hammualliflikda) (1994)Ilmiy kitob
- «Mashriqzamin — hikmat bo'stoni» (hammualliflikda) (1997)Ilmiy kitob
- «Tasavvuf allomalari» (2004)Ilmiy kitob
- «Nizomiy dilbandlari» (2015)Ilmiy kitob
- «Yillar samari» (2016)Ilmiy kitob
- «Gumanizm kuychisi»Ilmiy kitob
- «Ajdodlar sabog'i — aql qayrog'i»Ilmiy kitob
- «Ko'hna Sharq darg'alari»Ilmiy kitob
- «Namangan adiblari» (hammualliflikda)Ilmiy kitob
- «Kosonsoy tarixi» (hammualliflikda)Ilmiy kitob
- «Avestodan Shohnomaga»Ilmiy kitob
- «Daholar davrasi»Ilmiy kitob