
Ibroyim Yusupov
Qoraqalpoq shoiri, dramaturg va tarjimon, O'zbekiston Qahramoni, O'zbekiston va Qoraqalpog'iston xalq shoiri; Qoraqalpog'iston Yozuvchilar uyushmasini uzoq yil boshqargan (1929–2008).
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoir, Dramaturg
- Hayot yillari:
- 5 may 1929(79 yosh) ♉ — 24 iyul 2008
- Tug'ilgan joy:
- Chimboy tumani, Qoraqalpog'iston
- Otasi:
- Yusup Oxun Sayekeev
- Onasi:
- Xanbibi
- Turmush o'rtog'i:
- Bibizada Jumanazarova
Biografiya
Ibroyim Yusupov qoraqalpoq adabiyotining yirik vakillaridan biri: shoir, dramaturg, tarjimon va uzoq yillar adabiy-ijtimoiy tashkilotlarni boshqargan jamoat arbobi. Uning she'rlari qoraqalpoq va o'zbek tillarida chop etilgan, Qoraqalpog'iston Davlat madhiyasining so'zlari ham unga mansub.
U 1929-yil 5-mayda Qoraqalpog'istonning Chimboy tumanidagi Azot ovulida tug'ildi. Qoraqalpoq davlat pedagogika institutini 1949-yilda tamomlab, shu dargohda 1961-yilgacha adabiyotdan dars berdi. Keyin qisqa muddat «Amudaryo» jurnali tahririyatini boshqardi, so'ngra fan sohasida, tarix, til va adabiyot institutida tadqiqotchi va sektor mudiri bo'lib ishladi.
1965-yildan 1980-yilgacha Qoraqalpog'iston Yozuvchilar uyushmasi raisi bo'ldi. 1980–1985-yillarda «Sovet Qoraqalpog'istoni» gazetasi bosh muharriri, 1985-yildan 2000-yilgacha Qoraqalpog'iston Ma'naviyat va ma'rifat markazi rahbari lavozimlarida ishladi.
Adabiyotga 1940-yillarning o'rtalarida kirib keldi; uning qirqdan ortiq she'riy va nasriy to'plamlari chop etilgan, jumladan «Buloqlar qaynaydi» (1960), «Oltin qirg'oq» (1962), «Dala armonlari» (1967), «Cho'l to'rg'ayi» (1972), «Qora tol» (1988). Sahna uchun «Aktrisaning iqboli» (1967), «Umirbek laqqi» (1971), «Mangu buloq» dramalarini yozdi, «Ajiniyoz» operasi uchun libretto yaratdi. Jahon adabiyoti klassiklaridan qoraqalpoq tiliga tarjimalar qildi.
Yusupov 1975-yilda xalq shoiri unvoniga sazovor bo'ldi, 1974-yilda Berdaq nomidagi Qoraqalpog'iston Davlat mukofotini oldi, 2004-yilda unga O'zbekiston Qahramoni unvoni berildi. «El-yurt hurmati» (1999) va «Do'stlik» ordenlari, Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1979) bilan ham taqdirlangan. U 2008-yil 24-iyulda vafot etdi va Nukusda dafn qilindi.
Ta'lim
- Qoraqalpoq davlat pedagogika institutiOliygoh · Nukus · 1949
Karyera
- «Amudaryo» jurnaliBosh muharrir · Nukus · 1961–1962
- Qoraqalpog'iston Yozuvchilar uyushmasiRais · Nukus · 1965–1980
Mukofotlar
O'zbekiston Qahramoni2004 · O'zbekiston
"El-yurt hurmati" ordeni1999 · O'zbekiston- O'zbekiston SSR xalq shoiri1975 · O'zbekiston SSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1979 · SSSR
Hayot yo'li
- 1929Tug'ilgan
Chimboy tumani, Azot ovuli.
- 1949Institutni tamomladi
Qoraqalpoq davlat pedagogika instituti.
- 1961«Amudaryo» jurnali
Bosh muharrir (1961–1962).
- 1965Yozuvchilar uyushmasi raisi
Qoraqalpog'iston Yozuvchilar uyushmasini 1980-yilgacha boshqardi.
- 1974Berdaq nomidagi mukofot
Qoraqalpog'iston Davlat mukofoti laureati.
- 1975Xalq shoiri
Xalq shoiri unvoni berildi.
- 1980Gazeta bosh muharriri
«Sovet Qoraqalpog'istoni» gazetasi bosh muharriri (1980–1985).
- 1985Ma'naviyat va ma'rifat markazi
Qoraqalpog'iston markazini 2000-yilgacha boshqardi.
- 2004O'zbekiston Qahramoni
Oliy unvon berildi.
- 2008Vafot etdi
24-iyul, Nukusda dafn etilgan.
Asarlar
- «Buloqlar qaynaydi» (1960)
- «Oltin qirg'oq» (1962)
- «Dala armonlari» (1967)
- «Aktrisaning iqboli» (1967)
- «Umirbek laqqi» (1971)
- «Cho'l to'rg'ayi» (1972)
- «Qora tol» (1988)
- «Mangu buloq»
- «Ajiniyoz»