
Ибройим Юсупов
Қорақалпоқ шоири, драматург ва таржимон, Ўзбекистон Қаҳрамони, Ўзбекистон ва Қорақалпоғистон халқ шоири; Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмасини узоқ йил бошқарган (1929–2008).
- Фаолият:
- Ёзувчи, Шоир, Драматург
- Ҳаёт йиллари:
- 5 май 1929(79 ёш) ♉ — 24 июл 2008
- Туғилган жой:
- Чимбой тумани, Қорақалпоғистон
- Отаси:
- Юсуп Охун Саекеев
- Онаси:
- Ханбиби
- Турмуш ўртоғи:
- Бибизада Жуманазарова
Биография
Ибройим Юсупов қорақалпоқ адабиётининг йирик вакилларидан бири: шоир, драматург, таржимон ва узоқ йиллар адабий-ижтимоий ташкилотларни бошқарган жамоат арбоби. Унинг шеърлари қорақалпоқ ва ўзбек тилларида чоп этилган, Қорақалпоғистон Давлат мадҳиясининг сўзлари ҳам унга мансуб.
У 1929-йил 5-майда Қорақалпоғистоннинг Чимбой туманидаги Азот овулида туғилди. Қорақалпоқ давлат педагогика институтини 1949-йилда тамомлаб, шу даргоҳда 1961-йилгача адабиётдан дарс берди. Кейин қисқа муддат «Амударё» журнали таҳририятини бошқарди, сўнгра фан соҳасида, тарих, тил ва адабиёт институтида тадқиқотчи ва сектор мудири бўлиб ишлади.
1965-йилдан 1980-йилгача Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмаси раиси бўлди. 1980–1985-йилларда «Совет Қорақалпоғистони» газетаси бош муҳаррири, 1985-йилдан 2000-йилгача Қорақалпоғистон Маънавият ва маърифат маркази раҳбари лавозимларида ишлади.
Адабиётга 1940-йилларнинг ўрталарида кириб келди; унинг қирқдан ортиқ шеърий ва насрий тўпламлари чоп этилган, жумладан «Булоқлар қайнайди» (1960), «Олтин қирғоқ» (1962), «Дала армонлари» (1967), «Чўл тўрғайи» (1972), «Қора тол» (1988). Саҳна учун «Актрисанинг иқболи» (1967), «Умирбек лаққи» (1971), «Мангу булоқ» драмаларини ёзди, «Ажиниёз» операси учун либретто яратди. Жаҳон адабиёти классикларидан қорақалпоқ тилига таржималар қилди.
Юсупов 1975-йилда халқ шоири унвонига сазовор бўлди, 1974-йилда Бердақ номидаги Қорақалпоғистон Давлат мукофотини олди, 2004-йилда унга Ўзбекистон Қаҳрамони унвони берилди. «Эл-юрт ҳурмати» (1999) ва «Дўстлик» орденлари, Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1979) билан ҳам тақдирланган. У 2008-йил 24-июлда вафот этди ва Нукусда дафн қилинди.
Таълим
- Қорақалпоқ давлат педагогика институтиОлийгоҳ · Нукус · 1949
Карьера
- «Амударё» журналиБош муҳаррир · Нукус · 1961–1962
- Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмасиРаис · Нукус · 1965–1980
Мукофотлар
Ўзбекистон Қаҳрамони2004 · Ўзбекистон
"Эл-юрт ҳурмати" ордени1999 · Ўзбекистон- Ўзбекистон ССР халқ шоири1975 · Ўзбекистон ССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1979 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1929Туғилган
Чимбой тумани, Азот овули.
- 1949Институтни тамомлади
Қорақалпоқ давлат педагогика институти.
- 1961«Амударё» журнали
Бош муҳаррир (1961–1962).
- 1965Ёзувчилар уюшмаси раиси
Қорақалпоғистон Ёзувчилар уюшмасини 1980-йилгача бошқарди.
- 1974Бердақ номидаги мукофот
Қорақалпоғистон Давлат мукофоти лауреати.
- 1975Халқ шоири
Халқ шоири унвони берилди.
- 1980Газета бош муҳаррири
«Совет Қорақалпоғистони» газетаси бош муҳаррири (1980–1985).
- 1985Маънавият ва маърифат маркази
Қорақалпоғистон марказини 2000-йилгача бошқарди.
- 2004Ўзбекистон Қаҳрамони
Олий унвон берилди.
- 2008Вафот этди
24-июл, Нукусда дафн этилган.
Асарлар
- «Булоқлар қайнайди» (1960)
- «Олтин қирғоқ» (1962)
- «Дала армонлари» (1967)
- «Актрисанинг иқболи» (1967)
- «Умирбек лаққи» (1971)
- «Чўл тўрғайи» (1972)
- «Қора тол» (1988)
- «Мангу булоқ»
- «Ажиниёз»