Iroda Aliyeva

Iroda Mirzaxonovna Aliyeva 1929-yil 17-dekabrda Toshkentda tug'ilgan. 1951-yilda A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutini tamomlab, o'sha yili Hamza nomidagi O'zbek davlat drama teatri truppasiga qabul qilingan.

Bu teatr sahnasida u 1972-yilgacha ishlagan. Birinchi e'tiborni tortgan roli — I. Popovning «Oila» pyesasidagi Olya Ulyanova. Keyinchalik Abdulla Qahhorning «Og'riq tishlar» komediyasida Nasiba, Odil Yoqubovning «Chin muhabbat» asarida Muqaddas, Nozim Hikmatning sevgi afsonasiga bag'ishlangan pyesasida Shirin, Muhammad Dibning «Jazoir — mening vatanim» spektaklida Maryam obrazlarini yaratgan.

1960–1970-yillarda Aliyeva o'zbek sahnasining yetakchi aktrisalaridan biriga aylandi: Chingiz Aytmatov asari asosidagi spektaklda Asal, Uyg'unning «Parvona» pyesasida Nazokat rollarini o'ynadi. U asosan lirik rollar ijrochisi sifatida tanilgan, sahna nutqining ravonligi va ichki kechinmani nozik ochib berishi bilan ajralib turgan.

1967-yilda unga O'zbekiston SSR xalq artisti faxriy unvoni berildi.

1972-yildan «O'zbekfilm» kinostudiyasida aktrisa bo'lib ishladi. Bolalar uchun suratga olingan «Akmal, ajdaho va malika» (1981) va «Akmalning yangi sarguzashtlari» (1983) filmlaridagi Yalmog'iz kampir roli respublikadan tashqarida ham mashhur bo'ldi; «Yolg'izning yolg'izi», «XX asr qaroqchilari» va «Dononing yoshligi» filmlarida epizodik rollar ijro etgan. Yumshoq, jarangdor ovozi tufayli radioeshittirishlarda qatnashgan, o'zbek tiliga dublyaj qilingan yuzlab filmlarni ovozlashtirishda ishtirok etgan.

Iroda Aliyeva 1989-yil 7-iyulda Toshkentda vafot etgan.