Ismoil Obidiy
Jurnalist va jamoat arbobi, 1906-yilda Toshkentda chiqqan jadidlarning «Taraqqiy» gazetasining muharriri, o'zbek davriy matbuotining asoschilaridan biri.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Publitsist
- Haqiqiy ismi:
- Ismoil Eldinovich Obidiy
- Taxallusi:
- Ismoil Taraqqiy
- Hayot yillari:
- 1880 — taxminan 1941
Biografiya
Ismoil Obidiy (to'liq ismi Obidiy Ismoil Eldinovich) jurnalist va jamoat faoli bo'lib, o'zbek davriy matbuotining poydevorini qo'ygan kishilardan sanaladi. U 1906-yilda Toshkentda jadidlarning «Taraqqiy» gazetasini nashr ettirgan va uning muharriri bo'lgan; shu sababli jadidlar o'rtasida «Ismoil Taraqqiy» laqabi bilan tanilgan.
Obidiy 1880-yilda Xitoyning Quldja shahrida, Rossiya elchixonasida ishlovchi kishining oilasida dunyoga kelgan. 1890-yilda otasi vafot etgach, onasi bilan Qozonga o'tib, shahardagi real bilim yurtida tahsil ko'rgan. Yoshlikdayoq inqilobiy ruhdagi o'quvchilar guruhiga qo'shilgani bois 1900-yilda Bishkekka jo'natilgan. Bir yil o'tib Peterburgga kelib, haykaltaroshlik va me'morchilik bilim yurtida o'qigan (1901–1905), ammo 1905-yildagi voqealarda qatnashgani uchun uch yil muddatga Turkiston o'lkasiga, Toshkentga surgun qilingan.
Toshkentda u o'zbek, tatar va rus ma'rifatparvarlarining ko'magiga tayanib, 1906-yilning boshida shaharlik jadidlar gazetasi «Taraqqiy»ni yo'lga qo'ygan. Manbalarga qaraganda, uning dastlabki soni 1906-yil 27-iyunda bosilib chiqqan.
Keyingi yillar haqida ma'lumot kam: 1912–1917-yillarda u turli joylarda mehnat qilgan. Oktabr to'ntarishidan so'ng bolsheviklar tomonida xizmat qilgan. 1930-yillar o'rtalarida Abdulla Qodiriy bilan yaqin munosabatda bo'lib, uning «Obid ketmon» qissasini ruschaga o'girgan.
1938-yil 13-yanvarda Obidiy eserlar partiyasining sobiq a'zosi va Yaponiya razvedkasi agenti sifatida hibsga olingan. 1940-yil 9-fevralda unga Krasnoyarsk o'lkasida besh yillik surgun jazosi belgilangan. Vafoti manbalarda turlicha — 1941 yoki 1942-yil deb ko'rsatiladi, joyi esa Krasnoyarsk o'lkasi.
Karyera
- «Taraqqiy» gazetasiMuharrir · Toshkent · 1906–1906
Hayot yo'li
- 1880Tug'ilgan
Xitoyning Quldja shahrida.
- 1890Qozonga ko'chgan
Onasi bilan kelib, real bilim yurtida tahsil ko'rgan.
- 1900Bishkekka surgun
Inqilobiy ruhdagi yoshlar guruhiga qo'shilgani uchun.
- 1901–1905Peterburgda o'qigan
Haykaltaroshlik va me'morchilik bilim yurtida tahsil olgan.
- 1905Toshkentga surgun
1905-yilgi voqealarda qatnashgani uchun uch yil muddatga.
- 1906«Taraqqiy» gazetasi
Toshkentda jadidlar gazetasini nashr ettirib, muharrirlik qilgan.
- 1938Qamoqqa olingan
13-yanvarda eserlar partiyasining sobiq a'zosi va yapon razvedkachisi sifatida hibsga olingan.
- 1940Surgun hukmi
9-fevralda Krasnoyarsk o'lkasida besh yil surgunda bo'lishga hukm qilingan.
- 1941Vafot etgan
Manbalarda 1941 yoki 1942-yil, Krasnoyarsk o'lkasida deyiladi.