Mahmud Toir

Mahmud Toir (haqiqiy ismi Maxmudjon Toirov) 1952-yil 31-avgustda Toshkent viloyatining Parkent tumani Parkent qishlog'ida tug'ilgan. 1959–1969-yillarda Nizomiy nomidagi o'rta maktabda o'qigan. Uning ilk she'ri maktabning 7-sinfida o'qib yurgan paytida «Tannoz kelur» nomi bilan tuman gazetasida e'lon qilingan.

1969-yilda Toshkent davlat universiteti (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) filologiya fakultetining kechki bo'limiga o'qishga kirgan, talabalar shaharchasidagi qurilish tashkilotida duradgor bo'lib ishlagan. 1971–1973-yillarda harbiy xizmatni o'tagan, qaytgach o'qishini davom ettirgan. Shu yillarda «Yosh gvardiya» nashriyotida musahhih va musahhihlar bo'limi boshlig'i bo'lib ishlagan.

1977-yilda universitetni tamomlab, Respublika radiosining bolalar va o'smirlar uchun eshittirishlar tahririyatida ishga kirgan. 1984-yilda «Parkent tongi» gazetasiga muharrir etib tayinlangan. 1999-yil iyunidan O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Toshkent viloyat bo'limining mas'ul kotibi bo'lgan; 2020-yilga kelib esa shu bo'limga rahbarlik qilgan.

Shoirning ilk to'plami «Ayt endi, yuragim» 1991-yilda G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyotida chop etilgan. Undan keyin «Biz nechun uchrashdik» (1992), «Muhabbat shevasi» (1995), «Oqib ketgan armonlar» (1996), «Barmoqlar bodasi» (1998), «Haqni tanib» (1999) va «Yuz to'rtlik» (2002) to'plamlari, shuningdek «Saylanma» (2002) nashr etilgan. Uning ko'plab she'rlari respublikaning taniqli xonandalari ijrosida qo'shiq bo'lib kuylanadi.

2001-yilda Mahmud Toir «Mehnat shuhrati» ordeni bilan mukofotlangan, 2005-yilda unga «O'zbekiston xalq shoiri» unvoni berilgan. 2020-yil yanvar oyida Toshkent viloyatidan Senat a'zosi etib saylangan va 2024-yilda ham senator sifatida faoliyat ko'rsatgan.