Muhammadali Abduqunduzov

Muhammadali Abduqunduzov 1952-yil 14-iyulda Farg'ona viloyati O'zbekiston tumanidagi Yaypan qishlog'ida ishchi oilasida tug'ilgan. 1969-yilda o'rta maktabni bitirgan, 1971-yilda Toshkentdagi A. N. Ostrovskiy nomidagi teatr va rassomlik institutining aktyorlik fakultetiga o'qishga kirib, 1974-yilda uni tamomlagan.

Institutdan keyin yo'llanma bilan Surxondaryodagi Mannon Uyg'ur nomidagi viloyat musiqali drama teatriga (Termiz) kelgan va bu yerda 1985-yilgacha ishlagan. Sahnada Ferdinand (Shillerning «Makr va muhabbat»i), Davronbek («Vatan ishqi»), Paratov (Ostrovskiyning «Sepsiz qiz»i), Alibek (Aytmatovning «Sarvqomat dilbarim»i) kabi rollarni ijro etgan. Said Ahmadning «Ufq» dramasidagi Ikromjon roli uchun 1975-yilda «Yilning eng yaxshi erkak roli» nominatsiyasi bo'yicha bosh mukofotni olgan. Termizda rejissyor sifatida «Qoraqum fojiasi», «O'n sakkiz yoshligim», «Uyqusiz tunlar» spektakllarini ham sahnalashtirgan.

1986-yildan Hamza nomidagi teatrda (hozirgi O'zbekiston Milliy akademik drama teatri) ishlaydi. Bu teatrdagi birinchi roli Dozortsevning «So'nggi qabul» asaridagi Yermakov bo'lgan; keyin Pirimqul Qodirovning «Yulduzli tunlar»ida Humoyun va Bobur, Abdulla Qodiriyning «O'tgan kunlar»i sahna talqinida Qodiriy va Otabek, «Alisher Navoiy» spektaklida Husayn Boyqaro, Shekspirning «Hamlet»ida Klavdiy rollarini ijro etgan. Usmon Azimning «Kunduzsiz kechalar» spektaklidagi Cho'lpon obrazi 1997-yildan repertuarda turgan.

Televideniye va kinoda eng ko'p tanilgan roli — Pirimqul Qodirovning «Yulduzli tunlar» romani asosida Maqsud Yunusov suratga olgan 10 qismli «Bobur» teleserialidagi (1990) Bobur; serial Turkiya va Pokiston telekanallarida ham ko'rsatilgan. Videofilmlarda yana Alisher Navoiy («Layli va Majnun»), Cho'lpon («Kecha va kunduz») va Amir Umarxon («Uvaysiy») obrazlarini yaratgan. 2005-yildan «Naxotki sen», «Faryod», «Tavba», «Jigarbandim» kabi badiiy filmlarda, jumladan zamonaviy tadbirkor va ota rollarida ko'ringan; 2023-yilda «Abdulla Oripov» filmida Shotursin Mirvaliyev rolini o'ynagan. «Narshahiy», «Bahouddin Naqshband», «Imom Termiziy», «Al-Farg'oniy» filmlarining dublyajida ham qatnashgan.

Sahnadan tashqari ishlari ham bor: 1996-yildan Madaniyat ishlari vazirining o'rinbosari bo'lgan; 1998–2002-yillarda «O'zbekteatr» ijodiy-ishlab chiqarish birlashmasining bosh direktori va O'zbekiston teatr arboblari uyushmasining raisi vazifalarini bajargan, shu bilan birga teatr aktyori sifatida chiqishda davom etgan. 2002-yildan yana Milliy akademik drama teatrida ishlaydi.

1983-yilda unga O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist, 1997-yilda O'zbekiston xalq artisti unvoni berilgan; shu yili Bobur nomidagi xalqaro mukofot laureati bo'lgan. 1998-yilda «Astana» medali bilan, keyinroq Qoraqalpog'iston xalq artisti unvoni bilan taqdirlangan. 2021-yil 24-avgustdagi Prezident farmoniga ko'ra davlat mustaqilligining o'ttiz yilligi munosabati bilan «Mehnat shuhrati» ordeni berilgan.