Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Nazarmat Egamnazarov
Tuzatish taklif qilish

Nazarmat Egamnazarov

O'zbek shoiri, nosiri va jurnalisti, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi; harbiy mavzudagi she'r va qissalari hamda Sharq klassiklaridan qilgan tarjimalari bilan tanilgan.

Faoliyat:
Yozuvchi, Shoir, Nosir, Publitsist
Taxallusi:
Nazarmat
Tug'ilgan:
7 noyabr 1917 ♏ — 2009
  • "El-yurt hurmati" ordeni
  • O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi

Biografiya

Nazarmat (to'liq ismi Nazarmat Egamnazarov) 1917-yil 7-noyabrda hozirgi Tojikiston hududidagi Xo'jand viloyati Nov qishlog'ida tug'ilgan. Uning she'riyatga kelishiga akasi, shoir Ashurmat Nazarov (1913–1964) katta ta'sir ko'rsatgan. Birinchi she'ri — «Qo'zichoq» 1934-yilda matbuotda e'lon qilingan.

1935-yilda o'rta maktabni bitirgach, Samarqand davlat universitetiga o'qishga kirdi va 1941-yilda tamomladi. Shu yili «Yoshlik zavqi» nomli ilk she'riy to'plami chop etildi, ammo shoir o'sha yili urushga safarbar bo'ldi: Ikkinchi jahon urushida vzvod komandiri bo'lib xizmat qildi. 1944–1947-yillarda «Front haqiqati» gazetasida ishladi.

Armiyadan qaytgach, 1947–1954-yillarda «Qizil O'zbekiston» (hozirgi «O'zbekiston ovozi») gazetasida adabiy xodim va bo'lim mudiri bo'ldi, so'ng 1985-yilgacha «Toshkent haqiqati» gazetasining adabiyot va san'at bo'limini boshqardi. Urush sabab ikkinchi to'plami — «Vatan ishqi» faqat 1949-yilda nashr etildi.

Keyingi o'n yilliklarda «Yashil dalalar» (1955), «Sir bo'yi — nur bo'yi» (1959), «Tog'dagi gulxanlar» (1962), «Nay sadosi» (1965), «Bahor qo'shig'i» (1968), «Mangu olov» (1972) kabi she'riy to'plamlari, bolalarga atab yozilgan «Shahrimiz bolalari» (1970) va «G'unchalar» (1987) kitoblari chiqdi. Ko'plab she'rlari qo'shiqqa aylangan. Umuman, uning yigirmadan ortiq she'riy va nasriy kitobi nashr etilgan.

Urush mavzusi Nazarmat ijodining asosiy yo'nalishlaridan biri bo'ldi: «Yurakdagi o'q» dostoni, «Olovli tong» va «Sayyod jasorati» qissalari, «Qirg'oqdagi jang», «Burch yo'li», «Turnalar yo'li» kabi hikoya va ocherk to'plamlari frontdagi hayotga bag'ishlangan. Shoir shu bilan birga tarjimon sifatida Firdavsiy, Xisrav Dehlaviy, Jomiy, Nosir Xusrav, Bedil, Mirzo Tursunzoda va Mirshakar asarlarini o'zbek tiliga o'girgan.

1967-yilda unga O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvoni berilgan, mustaqillikning yetti yilligi munosabati bilan esa «El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlangan. 1990-yillarda «Gul va gulxan» (1997) saylanmasi va «Ona ko'rsatgan yo'l» (1997) xotira-ocherklari kitobi chop etildi; 2002-yilda yozuvchilarning uning ijodi haqidagi maqolalari «Dilnoma» to'plamida jamlandi. Nazarmat 2009-yilda vafot etgan.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1917
    Tug'ilishi

    Xo'jand viloyati Nov qishlog'ida tug'ildi.

  2. 1934
    Birinchi she'ri

    «Qo'zichoq» she'ri matbuotda e'lon qilindi.

  3. 1935–1941
    Samarqand davlat universiteti

    Maktabni bitirgach, universitetda o'qidi va 1941-yilda tamomladi.

  4. 1941
    «Yoshlik zavqi»

    Ilk she'riy to'plami nashr etildi; shoir urushga ketdi.

  5. 1941–1945
    Urush yillari

    Ikkinchi jahon urushida vzvod komandiri bo'lib xizmat qildi.

  6. 1944–1947
    «Front haqiqati» gazetasi

    Front gazetasida xodim bo'lib ishladi.

  7. 1947–1954
    «Qizil O'zbekiston»

    Gazetada adabiy xodim va bo'lim mudiri bo'lib ishladi.

  8. 1949
    «Vatan ishqi»

    Urush sabab kechikkan ikkinchi she'riy to'plami chop etildi.

  9. 1954–1985
    «Toshkent haqiqati»

    Gazetaning adabiyot va san'at bo'limini boshqardi.

  10. 1967
    Unvon

    O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvoni berildi.

  11. 1998
    «El-yurt hurmati» ordeni

    Mustaqillikning yetti yilligi sharafiga berilgan ordenni oldi.

  12. 2009
    Vafoti

    2009-yilda vafot etdi.

Asarlar

  • «Yoshlik zavqi» (1941)
    She'riy to'plam

    Birinchi to'plami; Ikkinchi jahon urushi arafasida chop etilgan.

  • «Vatan ishqi» (1949)
    She'riy to'plam

    Ikkinchi to'plami; urush tufayli kechikib nashr etilgan.

  • «Yashil dalalar» (1955)
    She'riy to'plam

    Urushdan keyingi yillarda chiqqan to'plamlaridan biri.

  • «Sir bo'yi — nur bo'yi» (1959)
    She'riy to'plam

    Ensiklopediyalarda shoirning eng taniqli to'plamlaridan biri sifatida tilga olinadi.

  • «Shahrimiz bolalari» (1970)
    Bolalar she'rlari to'plami

    Bolalarga atab yozilgan she'rlar.

  • «Mangu olov» (1972)
    She'riy to'plam

    She'r va dostonlar to'plami.

  • «Yurakdagi o'q» (1965)
    Doston (poema)

    Ikkinchi jahon urushi mavzusidagi doston.

  • «Olovli tong» (1955)
    Qissa

    Harbiy mavzudagi qissa.

  • «Sayyod jasorati»
    Qissa

    Ikkinchi jahon urushi mavzusidagi qissa; harbiy hujjatli nasrimizda muhim o'rin tutadi, deb baholanadi.

  • «Qirg'oqdagi jang» (1965)
    Hikoya va ocherklar

    Harbiy turkumdagi hikoya va ocherklar to'plami.

  • «Turnalar yo'li» (1977)
    Hikoya va ocherklar

    Harbiy turkumdagi hikoya va ocherklar to'plami.

  • «Gul va gulxan» (1997)
    Saylanma

    Tanlangan asarlar to'plami.

Nazarmat Egamnazarov (1917–2009) — Yozuvchi | Shaxs.uz