Oleg Bogdanov
Zoolog va gerpetolog, biologiya fanlari doktori, professor; O'rta Osiyo sudralib yuruvchilari va qo'lqanotlilarini o'rgangan, «O'zbekiston hayvonlari» kitobi muallifi.
Biografiya
Oleg Pavlovich Bogdanov 1925-yil 26-martda tug'ilgan. Ilmiy faoliyatini Samarqand davlat universitetida boshlagan, keyinchalik O'zbekiston Fanlar akademiyasining Zoologiya institutida ishlagan. Umrining katta qismini Toshkentda o'tkazgan.
Bogdanov O'rta Osiyoning barcha respublikalarida ekspeditsiyalarda bo'lgan, 1950-yillarda Zarafshon vodiysida ishlagan. Uning tadqiqotlari doirasi keng bo'lgan: bo'g'imoyoqlilardan sutemizuvchilargacha, shu jumladan O'rta Osiyodagi amfibiyalar, sudralib yuruvchilar va qushlar. Qo'lqanotlilarga bag'ishlangan monografiyasi 1953-yilda «O'zbekiston SSR faunasi» turkumida chop etilgan; keyingi o'n yilliklarda shu turkumda hamda «Turkmaniston SSR faunasi» turkumida sudralib yuruvchilar haqida asarlar yozgan.
Manbalarga ko'ra, u O'rta Osiyoda ilk ilonxonani yaratgan, ilonlarni saqlash va ko'paytirish usullarini, ilon va chayon zahrini xavfsiz olish usullarini ishlab chiqqan, qo'lqanotlilarning yangi turini aniqlagan. «Sudralib yuruvchilar ekologiyasi» va «O'rta Osiyo kaltakesaklari» kabi ilmiy asarlari bilan bir qatorda, ommabop va bolalar uchun kitoblar ham yozgan; «O'zbekiston hayvonlari» kitobi bir necha marta qayta nashr etilgan.
Bogdanov O'zbekiston Fanlar akademiyasi Zoologiya institutidagi dissertatsiya kengashi raisining o'rinbosari bo'lgan, yigirmadan ortiq fan nomzodi va doktorini tayyorlagan. AQSh, Germaniya va Fransiyadagi zoologlar va gerpetologlar ilmiy jamiyatlarining a'zosi bo'lgan.
U 2007-yil 6-noyabrda Toshkentda vafot etgan va Botkin qabristoniga dafn etilgan. Uning nomi O'rta Osiyo kaltakesaklaridan biri — Bogdanov ingichka barmoqli gekkoni (Tenuidactylus bogdanovi)da saqlanib qolgan; 2025-yil sentabrda Toshkentda Zoologiya institutida uning tavalludining 100 yilligiga bag'ishlangan ilmiy anjuman o'tgan.
Karyera
- Samarqand davlat universitetiZoolog (ilmiy faoliyatining boshlanishi) · Samarqand
- O'zbekiston Fanlar akademiyasi Zoologiya institutiZoolog, professor; dissertatsiya kengashi raisining o'rinbosari · Toshkent
Hayot yo'li
- 1925Tavallud topdi
1925-yil 26-martda tug'ilgan.
- 1950-yillarZarafshon vodiysidagi tadqiqotlar
O'rta Osiyo respublikalarida ekspeditsiyalarda bo'lgan, Zarafshon vodiysida ishlagan.
- 1953Qo'lqanotlilar monografiyasi
«O'zbekiston SSR faunasi» turkumida qo'lqanotlilar haqidagi asari chop etilgan.
- 1960«O'zbekiston SSR faunasi. Suvda va quruqlikda yashovchilar va sudralib yuruvchilar»
Respublikadagi sudralib yuruvchilar haqidagi fundamental asar.
- 1961«O'zbekiston hayvonlari»
O'qituvchilar uchun qo'llanma; 1983-yilda qayta ishlangan nashri chiqqan.
- 1965«O'rta Osiyo sudralib yuruvchilarining ekologiyasi»
Sudralib yuruvchilar ekologiyasiga bag'ishlangan monografiya.
- 1986«O'rta Osiyo kaltakesaklari»
Kaltakesaklar haqidagi asar.
- 1990«O'zbekistonning noyob hayvonlari»
Kamyob hayvonlar haqidagi kitob.
- 1993Dissertatsiya kengashidagi faoliyat
Zoologiya institutida doktorlik himoyalarida qatnashgan; kengash raisining o'rinbosari bo'lgan.
- 2007Vafot etdi
2007-yil 6-noyabrda Toshkentda vafot etgan, Botkin qabristoniga dafn etilgan.
Asarlar
- «O'zbekiston SSR faunasi. Qo'lqanotlilar» (1953)Monografiya
Respublika qo'lqanotlilariga bag'ishlangan asar.
- «O'zbekiston SSR faunasi. Suvda va quruqlikda yashovchilar va sudralib yuruvchilar» (1960)Monografiya
Respublikadagi sudralib yuruvchilar haqida ma'lumot beruvchi birinchi jild.
- «O'zbekiston hayvonlari (umurtqalilar)» (1961)Qo'llanma
O'qituvchilar uchun qo'llanma; 1983-yilda qayta ishlangan.
- «Turkmaniston sudralib yuruvchilari» (1962)Monografiya
Turkmaniston faunasi turkumidagi asar.
- «O'rta Osiyo sudralib yuruvchilarining ekologiyasi» (1965)Monografiya
Sudralib yuruvchilar ekologiyasi haqida.
- «O'rta Osiyo kaltakesaklari» (1986)Monografiya
Mintaqa kaltakesaklariga bag'ishlangan.
- «O'zbekistonning noyob hayvonlari» (1990)Ma'lumotnoma
Kamyob hayvon turlari haqida.
- «Gerpetolog xotiralari»Ommabop kitob
Ommabop ilmiy kitob.
- «Kim dedi: vov?»Bolalar kitobi
Bolalar uchun kitob.