Shukur Xolmirzayev

Shukur Xolmirzayev 1940-yil 24-martda Surxondaryo viloyatining Boysun tumanida (Shahidlar qishlog'i) tug'ilgan. Toshkent davlat universitetining jurnalistika bo'limida o'qigan va 1963-yilda tamomlagan. Ishlab chiqarish va nashriyot faoliyatini «Yosh gvardiya» nashriyotida muharrir sifatida boshlagan (1963–1967), so'ng Muqimiy nomidagi musiqali drama teatrida adabiy xodim (1967–1969), «Guliston» jurnalida adabiy xodim va bo'lim mudiri (1969–1975), «Sharq yulduzi» jurnalida adabiy xodim va bo'lim mudiri (1978–1980) bo'lib ishlagan.

Dastlabki hikoya va ocherklari 1958-yildan chop etila boshlagan. Birinchi qissasi «Oq otli» 1962-yilda bosilgan; ikkinchi asari «To'lqinlar» (1963) Abdulla Qahhorning e'tiborini qozongan. 1960-yillarda yozilgan qissalari o'zbek qissachiligining yaxshi namunalaridan hisoblanadi. Hikoyalari «Olis yulduzlar ostida» (1971), «Hayot abadiy» (1974), «Og'ir tosh ko'chsa…» (1980), «Bodom qishda gulladi» (1986), «Tog'larga qor tushdi» (1987) kabi to'plamlarga kiritilgan.

Xolmirzayev o'zbek nasriga «shafqatsiz realizm» unsurlarini kiritgan yozuvchi sifatida tanilgan. Uning ijodida Boysun va boysunliklar hayoti asosiy mavzuga aylangan. «So'nggi bekat» (1976), «Qil ko'prik» (1984), «Yo'lovchi» (1987), «Olabo'ji» (1991) va «Dinozavr» (1996) romanlarida sho'ro jamiyatining 70–80-yillarda ichdan yemirila boshlagani tasvirlangan. U «bosmachilik harakati» deb atalgan davrni o'rgana boshlagan dastlabki yozuvchilardan biri bo'lgan; bu mavzu «Qil ko'prik» romani va «Qora kamar» pyesasida o'z ifodasini topgan.

«Qora kamar» spektakli Abror Hidoyatov nomidagi Yoshlar teatrida, o'zbek xotin-qizlarining sho'ro davridagi fojiali taqdiriga bag'ishlangan «Ziyofat» pyesasi esa 1990-yilda shu teatrda sahnalashtirilgan. So'nggi yillarda Sh. Burhonov, B. Zokirov, R. Choriyev, O. Yoqubov, O'. Umarbekov, A. Oripov, M. Qo'shjonov kabi adabiyot va san'at namoyandalari haqida esselar va adabiy-tanqidiy maqolalar yozgan.

Xolmirzayev 1991-yilda O'zbekiston xalq yozuvchisi unvoniga sazovor bo'lgan. 2005-yilda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan. 2021-yil avgustda Prezident farmoni bilan vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan. 80 yilligiga bag'ishlangan ilmiy konferensiya o'tkazilgan.