Sufiy Olloyor
XVII–XVIII asr o'zbek tasavvuf shoiri va mutafakkiri, «Sabot ul-ojizin», «Maslak ul-muttaqiyn» kabi diniy-falsafiy asarlar muallifi; 1644–1721.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Diniy arbob, Shoir
- Hayot yillari:
- 1644 — 1721
Biografiya
Sufiy Olloyor — o'zbek mumtoz adabiyotida tasavvuf she'riyatining davomchisi, shu yo'nalishda o'z maktabini yaratgan shoir va mutafakkir. Ziyouz.uz maqolasiga ko'ra, 1644-yilda (boshqa ma'lumotlarga ko'ra 1634-yilda) Samarqand yaqinidagi Minglar qishlog'ida Olloquli (Temiryor) oilasida dunyoga kelgan, 1721-yilda Vahshivorda vafot etgan.
Savodni Shaykhlar qishlog'idagi masjid maktabida chiqargan, keyin Buxoro madrasalarida bilim olgan va Jo'ybor shayxlari qo'lida o'qishni davom ettirgan. Buxoroda Abdulazizxon saroyida bir muddat soliq yig'ish bilan band bo'lgan, ammo bu xizmat unga yoqmagan va boylik ham orttirmagan: u o'zini ilm, tasavvuf va she'riyatga bag'ishlagan. Shayx Habibullohning shogirdi bo'lib, o'n yil o'tib o'zi ham shayx darajasiga yetgan. Yassaviya–Jahriya tariqati g'oyalarini qo'llab-quvvatlagan.
Qalamiga «Maslak ul-muttaqiyn», «Sabot ul-ojizin», «Murod ul-orifin», «Siroj ul-ojizin», «Mahzan ul-muti'in», «Najot ut-tolibin» nomli diniy-falsafiy kitoblar mansub. Ularda oyat va hadis hikmatlari tasavvuf g'oyalari bilan birga keladi; halollik, adolat, saxovat targ'ib etiladi, nafsparastlik qoralanadi. «Sabot ul-ojizin» ustoz va shogird o'rtasidagi burch hamda komil inson tarbiyasi haqida bo'lib, madrasalarda keng o'qilgan.
Shoir ishqiy g'azallar ham yozgan; ularda madh etilgan sevgili mavhum ilohiy go'zal emas, balki oddiy hayotdagi qiz timsolidir. Fors va arab tillarini yaxshi bilsa-da, asarlarini sodda o'zbek tilida yaratgan, shu sababli kitoblari xalq orasida tarqalgan va Toshkent, Qozon, Boku, Istanbulda tosh bosmada bir necha marta chiqqan.
Hayot yo'li
- 1644Tug'ilgan
Samarqand yaqinidagi Minglar qishlog'ida tug'ilgan (boshqa ma'lumotlarga ko'ra 1634-yilda).
- 1721Vafoti
1721-yilda Vahshivorda vafot etgan.
Asarlari
- «Maslak ul-muttaqiyn»
Diniy-falsafiy asar.
- «Sabot ul-ojizin»
Pir va shogird munosabatlari haqidagi didaktik asar.
- «Murod ul-orifin»
Diniy-falsafiy asar.
- «Siroj ul-ojizin»
Diniy-falsafiy asar.
- «Mahzan ul-muti'in»
Diniy-falsafiy asar.
- «Najot ut-tolibin»
Diniy-falsafiy asar.