Суфий Оллоёр
XVII–XVIII аср ўзбек тасаввуф шоири ва мутафаккири, «Сабот ул-ожизин», «Маслак ул-муттақийн» каби диний-фалсафий асарлар муаллифи; 1644–1721.
- Фаолият:
- Ёзувчи, Диний арбоб, Шоир
- Ҳаёт йиллари:
- 1644 — 1721
Биография
Суфий Оллоёр — ўзбек мумтоз адабиётида тасаввуф шеъриятининг давомчиси, шу йўналишда ўз мактабини яратган шоир ва мутафаккир. Ziyouz.uz мақоласига кўра, 1644-йилда (бошқа маълумотларга кўра 1634-йилда) Самарқанд яқинидаги Минглар қишлоғида Оллоқули (Темирёр) оиласида дунёга келган, 1721-йилда Ваҳшиворда вафот этган.
Саводни Шайкҳлар қишлоғидаги масжид мактабида чиқарган, кейин Бухоро мадрасаларида билим олган ва Жўйбор шайхлари қўлида ўқишни давом эттирган. Бухорода Абдулазизхон саройида бир муддат солиқ йиғиш билан банд бўлган, аммо бу хизмат унга ёқмаган ва бойлик ҳам орттирмаган: у ўзини илм, тасаввуф ва шеъриятга бағишлаган. Шайх Ҳабибуллоҳнинг шогирди бўлиб, ўн йил ўтиб ўзи ҳам шайх даражасига етган. Яссавия–Жаҳрия тариқати ғояларини қўллаб-қувватлаган.
Қаламига «Маслак ул-муттақийн», «Сабот ул-ожизин», «Мурод ул-орифин», «Сирож ул-ожизин», «Маҳзан ул-мутиъин», «Нажот ут-толибин» номли диний-фалсафий китоблар мансуб. Уларда оят ва ҳадис ҳикматлари тасаввуф ғоялари билан бирга келади; ҳалоллик, адолат, саховат тарғиб этилади, нафспарастлик қораланади. «Сабот ул-ожизин» устоз ва шогирд ўртасидаги бурч ҳамда комил инсон тарбияси ҳақида бўлиб, мадрасаларда кенг ўқилган.
Шоир ишқий ғазаллар ҳам ёзган; уларда мадҳ этилган севгили мавҳум илоҳий гўзал эмас, балки оддий ҳаётдаги қиз тимсолидир. Форс ва араб тилларини яхши билса-да, асарларини содда ўзбек тилида яратган, шу сабабли китоблари халқ орасида тарқалган ва Тошкент, Қозон, Боку, Истанбулда тош босмада бир неча марта чиққан.
Ҳаёт йўли
- 1644Туғилган
Самарқанд яқинидаги Минглар қишлоғида туғилган (бошқа маълумотларга кўра 1634-йилда).
- 1721Вафоти
1721-йилда Ваҳшиворда вафот этган.
Асарлари
- «Маслак ул-муттақийн»
Диний-фалсафий асар.
- «Сабот ул-ожизин»
Пир ва шогирд муносабатлари ҳақидаги дидактик асар.
- «Мурод ул-орифин»
Диний-фалсафий асар.
- «Сирож ул-ожизин»
Диний-фалсафий асар.
- «Маҳзан ул-мутиъин»
Диний-фалсафий асар.
- «Нажот ут-толибин»
Диний-фалсафий асар.