Tolegen Aybergenov
Qozoq tilida ijod qilgan shoir, Qoraqalpog'istonda tug'ilgan; 30 yoshida vafot etgan, she'rlari vafotidan keyin ham qayta-qayta nashr etilgan.
- Faoliyat:
- Yozuvchi, Shoir
- Tug'ilgan:
- 8 mart 1937(30 yosh) ♓ — 29 avgust 1967
- Tug'ilgan joy:
- Qo'ng'irot tumani, Qoraqalpog'iston
Biografiya
Tolegen Aybergenov 1937-yil 8-martda Qoraqalpog'istonning Qo'ng'irot tumanida kolxozchi oilasida tug'ilgan. Maktabni tugatgach, Toshkentdagi Nizomiy nomidagi davlat pedagogika institutiga o'qishga kirgan va 1959-yilda uni bitirgan; qozoq tili va adabiyoti mutaxassisligi bo'yicha o'qigan.
Institutdan so'ng ona tumaniga qaytib, maktabda o'qituvchilik qilgan. 1962–1965-yillarda hozirgi Janubiy Qozog'istondagi Sariag'ash tumanida ishchi yoshlar kechki maktabiga rahbarlik qilgan. 1965-yildan Qozog'iston Yozuvchilar uyushmasi huzuridagi adabiyotni targ'ib qilish byurosida ishlagan.
Qozoq tilida yozgan. Dastlabki she'rlari 1957-yilda matbuotda chiqqan, 1961-yilda yosh shoirlarning «Zhas dauren» to'plamiga kiritilgan. Birinchi alohida kitobi «Arman sapary» 1963-yilda, ikkinchisi — «Omirge sayahat» 1965-yilda nashr etilgan. Shoir hayotligida faqat shu ikki to'plamini ko'rgan.
Aybergenov 1967-yil 29-avgustda 30 yoshida Nukusda, qozoq yozuvchilari delegatsiyasi tarkibida bo'lgan chog'ida vafot etgan. Uchinchi kitobi «Qumdagi minoralar» 1968-yilda, undan keyin «Men sag'an g'ashiq edim» (1970), «Amanat» (1975) va «Bir toyim bar» (1981) to'plamlari chop etilgan; tanlangan she'rlari 1987-yilda rus tilida «Mir sozvezdiya» nomi bilan chiqqan. 1974-yilda unga vafotidan keyin Qozog'iston Lenin komsomoli mukofoti berilgan.
Shoirning nomi Shimkent va Sariag'ash ko'chalariga berilgan, Janubiy Qozog'istondagi bir necha maktab uning nomini olgan. Ostonadagi 16-sonli maktabda 2007-yil 23-dekabrda unga bag'ishlangan xotira muzeyi ochilgan. Mukhtar Shakhanov, Fariza Ongarsynova kabi keyingi avlod shoirlari uni o'zlariga ustoz deb bilgan.
Ta'lim
- Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetiOliygoh · Toshkent · 1959
Hayot yo'li
- 1937Tug'ilgan
Qoraqalpog'istonning Qo'ng'irot tumanida, kolxozchi oilasida dunyoga kelgan.
- 1957Birinchi nashrlar
She'rlari birinchi marta matbuotda chiqqan.
- 1959Institutni tamomlagan
Toshkentdagi Nizomiy nomidagi pedagogika institutini bitirgan.
- 1959–1962Maktab o'qituvchisi
Ona tumanida maktabda dars bergan.
- 1961«Zhas dauren» to'plami
She'rlari yosh shoirlarning umumiy to'plamiga kiritilgan.
- 1962–1965Kechki maktab direktori
Janubiy Qozog'istonning Sariag'ash tumanida ishchi yoshlar maktabiga rahbarlik qilgan.
- 1963Birinchi kitob
«Arman sapary» to'plami nashr etilgan.
- 1965Yozuvchilar uyushmasida
Qozog'iston Yozuvchilar uyushmasi huzuridagi adabiyotni targ'ib qilish byurosiga ishga o'tgan; ikkinchi kitobi «Omirge sayahat» chiqqan.
- 1967Vafoti
29-avgustda Nukusda vafot etgan.
- 1974Mukofot
Vafotidan keyin Qozog'iston Lenin komsomoli mukofotiga sazovor bo'lgan.
- 2007Xotira muzeyi
Ostonadagi 16-sonli maktabda unga bag'ishlangan muzey ochilgan.
Kitoblar
- «Arman sapary»1963 · She'riy to'plam
Shoirning birinchi alohida kitobi.
- «Omirge sayahat»1965 · She'riy to'plam
Hayotligida chiqqan ikkinchi va oxirgi kitobi.
- «Qumdagi minoralar»1968 · She'riy to'plam
Vafotidan bir yil o'tib nashr etilgan.
- «Men sag'an g'ashiq edim»1970 · She'riy to'plam
Vafotidan keyingi to'plam.
- «Amanat»1975 · She'riy to'plam
Vafotidan keyin chiqqan to'plam.
- «Bir toyim bar»1981 · She'riy to'plam
Vafotidan keyin chiqqan to'plam.
- «Mir sozvezdiya»1987 · Tanlangan asarlar
Rus tilida chiqqan she'rlar to'plami; Lenin komsomoli mukofoti uning nomi bilan bog'lanadi.
