Асосий қисмга ўтиш

Толеген Айбергенов

Қозоқ тилида ижод қилган шоир, Қорақалпоғистонда туғилган; 30 ёшида вафот этган, шеърлари вафотидан кейин ҳам қайта-қайта нашр этилган.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир
Туғилган:
8 март 1937(30 ёш) ♓ — 29 август 1967
Туғилган жой:
Қўнғирот тумани, Қорақалпоғистон

Биография

Толеген Айбергенов 1937-йил 8-мартда Қорақалпоғистоннинг Қўнғирот туманида колхозчи оиласида туғилган. Мактабни тугатгач, Тошкентдаги Низомий номидаги давлат педагогика институтига ўқишга кирган ва 1959-йилда уни битирган; қозоқ тили ва адабиёти мутахассислиги бўйича ўқиган.

Институтдан сўнг она туманига қайтиб, мактабда ўқитувчилик қилган. 1962–1965-йилларда ҳозирги Жанубий Қозоғистондаги Сариағаш туманида ишчи ёшлар кечки мактабига раҳбарлик қилган. 1965-йилдан Қозоғистон Ёзувчилар уюшмаси ҳузуридаги адабиётни тарғиб қилиш бюросида ишлаган.

Қозоқ тилида ёзган. Дастлабки шеърлари 1957-йилда матбуотда чиққан, 1961-йилда ёш шоирларнинг «Зҳас даурен» тўпламига киритилган. Биринчи алоҳида китоби «Арман сапарй» 1963-йилда, иккинчиси — «Омирге саяҳат» 1965-йилда нашр этилган. Шоир ҳаётлигида фақат шу икки тўпламини кўрган.

Айбергенов 1967-йил 29-августда 30 ёшида Нукусда, қозоқ ёзувчилари делегацияси таркибида бўлган чоғида вафот этган. Учинчи китоби «Қумдаги миноралар» 1968-йилда, ундан кейин «Мен саған ғашиқ эдим» (1970), «Аманат» (1975) ва «Бир тойим бар» (1981) тўпламлари чоп этилган; танланган шеърлари 1987-йилда рус тилида «Мир созвездия» номи билан чиққан. 1974-йилда унга вафотидан кейин Қозоғистон Ленин комсомоли мукофоти берилган.

Шоирнинг номи Шимкент ва Сариағаш кўчаларига берилган, Жанубий Қозоғистондаги бир неча мактаб унинг номини олган. Остонадаги 16-сонли мактабда 2007-йил 23-декабрда унга бағишланган хотира музейи очилган. Мукҳтар Шакҳанов, Фариза Онгарсйнова каби кейинги авлод шоирлари уни ўзларига устоз деб билган.

Таълим

Ҳаёт йўли

  1. 1937
    Туғилган

    Қорақалпоғистоннинг Қўнғирот туманида, колхозчи оиласида дунёга келган.

  2. 1957
    Биринчи нашрлар

    Шеърлари биринчи марта матбуотда чиққан.

  3. 1959
    Институтни тамомлаган

    Тошкентдаги Низомий номидаги педагогика институтини битирган.

  4. 1959–1962
    Мактаб ўқитувчиси

    Она туманида мактабда дарс берган.

  5. 1961
    «Зҳас даурен» тўплами

    Шеърлари ёш шоирларнинг умумий тўпламига киритилган.

  6. 1962–1965
    Кечки мактаб директори

    Жанубий Қозоғистоннинг Сариағаш туманида ишчи ёшлар мактабига раҳбарлик қилган.

  7. 1963
    Биринчи китоб

    «Арман сапарй» тўплами нашр этилган.

  8. 1965
    Ёзувчилар уюшмасида

    Қозоғистон Ёзувчилар уюшмаси ҳузуридаги адабиётни тарғиб қилиш бюросига ишга ўтган; иккинчи китоби «Омирге саяҳат» чиққан.

  9. 1967
    Вафоти

    29-августда Нукусда вафот этган.

  10. 1974
    Мукофот

    Вафотидан кейин Қозоғистон Ленин комсомоли мукофотига сазовор бўлган.

  11. 2007
    Хотира музейи

    Остонадаги 16-сонли мактабда унга бағишланган музей очилган.

Китоблар

  • «Арман сапарй»
    1963 · Шеърий тўплам

    Шоирнинг биринчи алоҳида китоби.

  • «Омирге саяҳат»
    1965 · Шеърий тўплам

    Ҳаётлигида чиққан иккинчи ва охирги китоби.

  • «Қумдаги миноралар»
    1968 · Шеърий тўплам

    Вафотидан бир йил ўтиб нашр этилган.

  • «Мен саған ғашиқ эдим»
    1970 · Шеърий тўплам

    Вафотидан кейинги тўплам.

  • «Аманат»
    1975 · Шеърий тўплам

    Вафотидан кейин чиққан тўплам.

  • «Бир тойим бар»
    1981 · Шеърий тўплам

    Вафотидан кейин чиққан тўплам.

  • «Мир созвездия»
    1987 · Танланган асарлар

    Рус тилида чиққан шеърлар тўплами; Ленин комсомоли мукофоти унинг номи билан боғланади.

Толеген Айбергенов (1937–1967) — Ёзувчи | Shaxs.uz