Turg'un Alimatov
Mashhur o'zbek sozandasi va bastakori, dutor, tanbur va sato ijrochisi, shashmaqom ustasi; O'zbekiston xalq artisti (1992).
- Faoliyat:
- Musiqachi, Kompozitor
- Hayot yillari:
- 20 yanvar 1922(86 yosh) ♒ — 17 dekabr 2008
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent viloyati
Biografiya
Turg'un Alimatov 1922-yil 20-yanvarda Toshkent viloyatidagi Keles qishlog'ida tug'ilgan. Otasi dutor chalgan, biroq o'g'liga bevosita o'rgatmagan; Turg'un olti yoshligida otasidan ayrilgan. Yoshligida internatda va maktab binosida yashagan, 1937–1940-yillarda Toshkent pedagogika institutining ishchi fakulteti qoshidagi musiqa to'garagida tanbur va g'ijjak chalishni o'rgangan. Asboblarni asosan mustaqil o'zlashtirgan, o'z ijro uslubini shakllantirgan, keyinchalik Shobarat tanburchi, Nabi tanburchi va Mulla To'ychi hofizdan ham saboq olgan.
1940–1942-yillarda Yosh tomoshabinlar teatrida ishladi, 1942–1943-yillarda Ikkinchi jahon urushida qatnashdi; 1943-yilda oyog'idan yaralanib, Toshkentga yuborildi. Davolanayotgan paytida Muqimiy nomidagi musiqali drama teatri e'lon qilgan tanlovda qatnashib, teatr ansamblga qabul qilindi va 1946-yilgacha shu yerda ishladi. 1947–1952 va 1957–1959-yillarda O'zbekiston radiosi xalq cholg'ulari orkestrida, 1959–1985-yillarda Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansamblida sozanda bo'ldi.
Alimatov dutor, tanbur va sato ijrochiligining mohir ustasi edi; shashmaqom turkumidagi kuylarni o'ziga xos uslub va bezaklar bilan boyitib ijro etdi, milliy musiqa xazinasining oltin fondi uchun noyob maqom namunalarini yozib olishda muhim rol o'ynadi. Uning repertuarida «Dutor navosi», «Tanovar», «Chorgoh», «Munojot», «Navro'zi ajam», «Buzruk», «Kuygay» kabi kuylar bor. Ovoz rejissyori yordamida dutor-tanbur, dutor-sato kabi yakka sozlarda ijro etilgan cholg'u kuylari 10 dan ortiq gramplastinkada chiqarilgan. U xalqaro musiqa anjumanlari va konsertlarda qatnashgan (Moskva, 1971; Olmaota, 1973; Samarqand, 1978, 1983, 1987), AQSh, Fransiya va Germaniyada gastrol safarlarida bo'lgan.
1985-yildan Toshkent davlat konservatoriyasining an'anaviy ijrochilik kafedrasida o'qituvchi, 1994-yildan professor bo'lib ishladi. 1992-yilda unga «O'zbekiston xalq artisti» unvoni berildi, 1997-yilda «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlandi. Turg'un Alimatov 2008-yil 17-dekabrda Toshkentda 86 yoshida vafot etdi. 2012-yilda Nyu-Yorkda uning tavalludining 100 yilligiga bag'ishlangan konsert va ilmiy anjuman o'tkazildi.
Karyera
- O'zbekiston radiosiXalq cholg'ulari orkestri sozandasi · Toshkent · 1947–1959
- Ташкентская государственная консерватория имени Мухтара АшрафиO'qituvchi, professor · Toshkent · 1985–2008hozirgi nomi — O'zbekiston davlat konservatoriyasi
- O'zteleradio huzuridagi Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansambliSozanda · Toshkent · 1959–1985
Mukofotlar
O'zbekiston xalq artisti1992 · O'zbekiston
«Buyuk xizmatlari uchun» ordeni1997 · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1922Tug'ilishi
20-yanvarda Toshkent viloyatidagi Keles qishlog'ida tug'ilgan.
- 1937Musiqa to'garagi
1937–1940-yillarda Toshkent pedagogika instituti ishchi fakulteti qoshidagi musiqa to'garagida tanbur va g'ijjak chalishni o'rgangan.
- 1940Yosh tomoshabinlar teatri
1940–1942-yillarda Yosh tomoshabinlar teatrida ishlagan.
- 1942Urush yillari
1942–1943-yillarda Ikkinchi jahon urushida qatnashgan; 1943-yilda yaralanib, Toshkentga yuborilgan.
- 1943Muqimiy teatri ansambli
Muqimiy nomidagi musiqali drama teatri tanlovida qatnashib, teatr ansamblga qabul qilingan; 1946-yilgacha ishlagan.
- 1947O'zbekiston radiosi orkestri
1947–1952 va 1957–1959-yillarda O'zbekiston radiosi xalq cholg'ulari orkestrida sozanda.
- 1959Maqom ansambli
1959–1985-yillarda Yunus Rajabiy nomidagi maqom ansamblida sozanda.
- 1985Konservatoriyada o'qituvchi
Toshkent davlat konservatoriyasining an'anaviy ijrochilik kafedrasida o'qituvchi bo'lib ishlay boshlagan; 1994-yildan professor.
- 1992Xalq artisti unvoni
«O'zbekiston xalq artisti» unvoni berilgan.
- 1997Orden
«Buyuk xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan.
- 2008Vafoti
17-dekabrda Toshkentda 86 yoshida vafot etgan.
- 2012Yuz yillik yubiley
Nyu-Yorkda tavalludining 100 yilligiga bag'ishlangan konsert va ilmiy anjuman o'tkazilgan.