Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Турғун Алиматов

Мусиқачи · Тошкент вилояти

Машҳур ўзбек созандаси ва бастакори, дутор, танбур ва сато ижрочиси, шашмақом устаси; Ўзбекистон халқ артисти (1992).

Фаолият:
Мусиқачи, Композитор
Ҳаёт йиллари:
20 январ 1922(86 ёш) ♒ — 17 декабр 2008
Туғилган жой:
Тошкент вилояти
  • Ўзбекистон халқ артисти
  • «Буюк хизматлари учун» ордени

Биография

Турғун Алиматов 1922-йил 20-январда Тошкент вилоятидаги Келес қишлоғида туғилган. Отаси дутор чалган, бироқ ўғлига бевосита ўргатмаган; Турғун олти ёшлигида отасидан айрилган. Ёшлигида интернатда ва мактаб биносида яшаган, 1937–1940-йилларда Тошкент педагогика институтининг ишчи факултети қошидаги мусиқа тўгарагида танбур ва ғижжак чалишни ўрганган. Асбобларни асосан мустақил ўзлаштирган, ўз ижро услубини шакллантирган, кейинчалик Шобарат танбурчи, Наби танбурчи ва Мулла Тўйчи ҳофиздан ҳам сабоқ олган.

1940–1942-йилларда Ёш томошабинлар театрида ишлади, 1942–1943-йилларда Иккинчи жаҳон урушида қатнашди; 1943-йилда оёғидан яраланиб, Тошкентга юборилди. Даволанаётган пайтида Муқимий номидаги мусиқали драма театри эълон қилган танловда қатнашиб, театр ансамблга қабул қилинди ва 1946-йилгача шу ерда ишлади. 1947–1952 ва 1957–1959-йилларда Ўзбекистон радиоси халқ чолғулари оркестрида, 1959–1985-йилларда Юнус Ражабий номидаги мақом ансамблида созанда бўлди.

Алиматов дутор, танбур ва сато ижрочилигининг моҳир устаси эди; шашмақом туркумидаги куйларни ўзига хос услуб ва безаклар билан бойитиб ижро этди, миллий мусиқа хазинасининг олтин фонди учун ноёб мақом намуналарини ёзиб олишда муҳим рол ўйнади. Унинг репертуарида «Дутор навоси», «Тановар», «Чоргоҳ», «Муножот», «Наврўзи ажам», «Бузрук», «Куйгай» каби куйлар бор. Овоз режиссёри ёрдамида дутор-танбур, дутор-сато каби якка созларда ижро этилган чолғу куйлари 10 дан ортиқ грампластинкада чиқарилган. У халқаро мусиқа анжуманлари ва концертларда қатнашган (Москва, 1971; Олмаота, 1973; Самарқанд, 1978, 1983, 1987), АҚШ, Франсия ва Германияда гастрол сафарларида бўлган.

1985-йилдан Тошкент давлат консерваториясининг анъанавий ижрочилик кафедрасида ўқитувчи, 1994-йилдан профессор бўлиб ишлади. 1992-йилда унга «Ўзбекистон халқ артисти» унвони берилди, 1997-йилда «Буюк хизматлари учун» ордени билан тақдирланди. Турғун Алиматов 2008-йил 17-декабрда Тошкентда 86 ёшида вафот этди. 2012-йилда Нью-Йоркда унинг таваллудининг 100 йиллигига бағишланган концерт ва илмий анжуман ўтказилди.

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1922
    Туғилиши

    20-январда Тошкент вилоятидаги Келес қишлоғида туғилган.

  2. 1937
    Мусиқа тўгараги

    1937–1940-йилларда Тошкент педагогика институти ишчи факултети қошидаги мусиқа тўгарагида танбур ва ғижжак чалишни ўрганган.

  3. 1940
    Ёш томошабинлар театри

    1940–1942-йилларда Ёш томошабинлар театрида ишлаган.

  4. 1942
    Уруш йиллари

    1942–1943-йилларда Иккинчи жаҳон урушида қатнашган; 1943-йилда яраланиб, Тошкентга юборилган.

  5. 1943
    Муқимий театри ансамбли

    Муқимий номидаги мусиқали драма театри танловида қатнашиб, театр ансамблга қабул қилинган; 1946-йилгача ишлаган.

  6. 1947
    Ўзбекистон радиоси оркестри

    1947–1952 ва 1957–1959-йилларда Ўзбекистон радиоси халқ чолғулари оркестрида созанда.

  7. 1959
    Мақом ансамбли

    1959–1985-йилларда Юнус Ражабий номидаги мақом ансамблида созанда.

  8. 1985
    Консерваторияда ўқитувчи

    Тошкент давлат консерваториясининг анъанавий ижрочилик кафедрасида ўқитувчи бўлиб ишлай бошлаган; 1994-йилдан профессор.

  9. 1992
    Халқ артисти унвони

    «Ўзбекистон халқ артисти» унвони берилган.

  10. 1997
    Орден

    «Буюк хизматлари учун» ордени билан тақдирланган.

  11. 2008
    Вафоти

    17-декабрда Тошкентда 86 ёшида вафот этган.

  12. 2012
    Юз йиллик юбилей

    Нью-Йоркда таваллудининг 100 йиллигига бағишланган концерт ва илмий анжуман ўтказилган.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Турғун Алиматов (1922–2008) — Мусиқачи | Shaxs.uz