Turg'un Po'lat
O'zbek yozuvchisi va jurnalisti, hajviy hikoyalar va ocherklar muallifi; «Ichkuyov» qissasi asosidagi teleserial uchun vafotidan keyin Hamza nomidagi mukofotga sazovor bo'lgan.
Biografiya
Turg'un Po'lat 1928-yil 20-noyabrda Namangan viloyatining Uychi tumanidagi Mashad qishlog'ida tug'ilgan. Bolaligi urush yillariga to'g'ri kelgani uchun maktabda atigi to'qqizinchi sinfgacha o'qiy olgan.
Mehnat faoliyatini otasi kabi o'z qishlog'ida hisobchi bo'lib boshlagan, keyin viloyat qishloq xo'jaligi bankida ishlagan. Shu yillarda «Namangan haqiqati» viloyat gazetasi bilan aloqada bo'lgan; unda dastlabki she'rlari, publitsistik maqolalari va felyetonlari bosilgan. 1950-yillarning o'rtalarida Toshkentga ko'chgan.
Poytaxtda «Qizil O'zbekiston» (hozirgi «O'zbekiston ovozi») gazetasida, «O'zbekfilm» kinostudiyasida, O'zbekiston Telegraf agentligida adabiy xodim, bo'lim mudiri, muharrir va tarjimon bo'lib ishlagan, «Sharq yulduzi» jurnalida bo'lim mudiri bo'lgan. 1951-yildan ocherk, hikoya va felyetonlari bilan matbuotda qatnashgan; Vladimir Ovechkin, Pyotr Brovka, Aleksandr Pokrishkin va Aleksandr Saburovning asarlarini o'zbekchaga o'girgan. 1958-yilda O'zbekiston jurnalistlar uyushmasiga, 1971-yilda Yozuvchilar uyushmasiga a'zo bo'lgan.
Adabiyotga she'riyat bilan kirib kelgan: «Bizning bobo» (1951), «Buyuk savdo» (1952), «Mangu qo'ldoshimsan» (1956), «Festival qo'shig'i» (1959) kitoblari bosilgan. Keyinroq nasrda, ayniqsa hajviy hikoyalarda tanilgan: «Ayollar isyoni» (1967), «Jig'ildon qori» (1970), «Hoji hisobchining hikoyalari» turkumi va uning asosidagi «Mirrixdan kelgan mehmon» (1973) to'plami. Ocherk va publitsistikada «Tabarruk zaminda» (1970), «Vodiylarni yayov kezganda» (1971), «Xotinboz» (1972) asarlarini yozgan.
Eng mashhur asari — 1975-yilda yozilgan «Ichkuyov» qissasi. U asosida to'rt qismli televizion film suratga olingan; film ijodkorlari bilan birga yozuvchiga ham Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti vafotidan keyin berilgan (manbalarda 1979 va 1986 yillari ko'rsatiladi; Hamza mukofoti ro'yxatida — 1986).
Turg'un Po'lat 1974-yil 27-aprelda ijodining gullagan pallasida to'satdan vafot etgan. «Yalovbardor» kitobi vafotidan keyin, 1986-yilda nashr etilgan. Adibning besh o'g'li va to'rt qizi bo'lgan.
Karyera
- «Qizil O'zbekiston» gazetasiXodim · Toshkent
- «Sharq yulduzi» jurnaliBo'lim mudiri · Toshkent
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo · Toshkent · 1971–1974
- «O'zbekfilm» kinostudiyasiXodim · Toshkent
- O'zbekiston Telegraf agentligiXodim · Toshkent
- «Namangan haqiqati» gazetasiMuallif (hamkor) · Namangan
- O'zbekiston jurnalistlar uyushmasiA'zo · Toshkent · 1958–…
Mukofotlar
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1986, vafotidan keyin · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1928Tug'ilishi
Namangan viloyati Uychi tumanining Mashad qishlog'ida tug'ilgan.
- 1940-yillarHisobchi va bank xodimi
Qishlog'ida hisobchi, so'ng viloyat qishloq xo'jaligi bankida ishlagan; «Namangan haqiqati» gazetasida dastlabki asarlari bosilgan.
- 1951Matbuotdagi ilk chiqishlar
Shu yildan ocherk, hikoya va felyetonlari bilan gazeta-jurnallarda qatnashgan; «Bizning bobo» she'rlar kitobi chiqqan.
- 1950-yillar o'rtasiToshkentga ko'chish
«Qizil O'zbekiston» gazetasi, «O'zbekfilm» va Telegraf agentligida ishlagan.
- 1958Jurnalistlar uyushmasi
O'zbekiston jurnalistlar uyushmasiga a'zo bo'lgan.
- 1967«Ayollar isyoni»
Hajviy hikoyalaridan biri chop etilgan.
- 1971Yozuvchilar uyushmasi
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga a'zo bo'lgan; «Vodiylarni yayov kezganda» ocherklar kitobi chiqqan.
- 1973«Mirrixdan kelgan mehmon»
«Hoji hisobchining hikoyalari» turkumiga asoslangan to'plam nashr etilgan.
- 1974Vafoti
27-aprelda to'satdan vafot etgan.
- 1986Hamza nomidagi mukofot
«Ichkuyov» qissasi asosidagi telefilm uchun vafotidan keyin mukofotlangan; shu yili «Yalovbardor» kitobi chiqqan.
Kitoblar
- «Bizning bobo»1951 · She'riy asar
- «Mangu qo'ldoshimsan»1956 · She'riy to'plam
- «Ayollar isyoni»1967 · Hajviy hikoya
- «Jig'ildon qori»1970 · Hajviy hikoya
- «Tabarruk zaminda»1970 · Publitsistika
- «Vodiylarni yayov kezganda»1971 · Ocherklar kitobi
- «Xotinboz»1972 · Publitsistika
- «Mirrixdan kelgan mehmon»1973 · Hajviy hikoyalar to'plami
- «Ichkuyov»1975 · Qissa
- «Yalovbardor»1986 · Kitob (vafotidan keyin)
