Турғун Пўлат

Турғун Пўлат 1928-йил 20-ноябрда Наманган вилоятининг Уйчи туманидаги Машад қишлоғида туғилган. Болалиги уруш йилларига тўғри келгани учун мактабда атиги тўққизинчи синфгача ўқий олган.

Меҳнат фаолиятини отаси каби ўз қишлоғида ҳисобчи бўлиб бошлаган, кейин вилоят қишлоқ хўжалиги банкида ишлаган. Шу йилларда «Наманган ҳақиқати» вилоят газетаси билан алоқада бўлган; унда дастлабки шеърлари, публитсистик мақолалари ва фельетонлари босилган. 1950-йилларнинг ўрталарида Тошкентга кўчган.

Пойтахтда «Қизил Ўзбекистон» (ҳозирги «Ўзбекистон овози») газетасида, «Ўзбекфилм» киностудиясида, Ўзбекистон Телеграф агентлигида адабий ходим, бўлим мудири, муҳаррир ва таржимон бўлиб ишлаган, «Шарқ юлдузи» журналида бўлим мудири бўлган. 1951-йилдан очерк, ҳикоя ва фельетонлари билан матбуотда қатнашган; Владимир Овечкин, Пётр Бровка, Александр Покришкин ва Александр Сабуровнинг асарларини ўзбекчага ўгирган. 1958-йилда Ўзбекистон журналистлар уюшмасига, 1971-йилда Ёзувчилар уюшмасига аъзо бўлган.

Адабиётга шеърият билан кириб келган: «Бизнинг бобо» (1951), «Буюк савдо» (1952), «Мангу қўлдошимсан» (1956), «Фестивал қўшиғи» (1959) китоблари босилган. Кейинроқ насрда, айниқса ҳажвий ҳикояларда танилган: «Аёллар исёни» (1967), «Жиғилдон қори» (1970), «Ҳожи ҳисобчининг ҳикоялари» туркуми ва унинг асосидаги «Миррихдан келган меҳмон» (1973) тўплами. Очерк ва публитсистикада «Табаррук заминда» (1970), «Водийларни яёв кезганда» (1971), «Хотинбоз» (1972) асарларини ёзган.

Энг машҳур асари — 1975-йилда ёзилган «Ичкуёв» қиссаси. У асосида тўрт қисмли телевизион филм суратга олинган; филм ижодкорлари билан бирга ёзувчига ҳам Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти вафотидан кейин берилган (манбаларда 1979 ва 1986 йиллари кўрсатилади; Ҳамза мукофоти рўйхатида — 1986).

Турғун Пўлат 1974-йил 27-апрелда ижодининг гуллаган палласида тўсатдан вафот этган. «Яловбардор» китоби вафотидан кейин, 1986-йилда нашр этилган. Адибнинг беш ўғли ва тўрт қизи бўлган.